Imenovanjem Gabrijela Atala (34) za novog premijera Francuske predsjednik Emanuel Makron želi da unese novu energiju pred kraj svog drugog mandata i da skrene fokus sa kontroverznih zakona koji su izazivali političke krize u zemlji, ocjenjuju analitičari.
Atal je zamijenio Elizabet Born i postao najmlađi premijer u istoriji Francuske i prvi premijer koji se otvoreno deklariše kao gej.
Ovaj veoma popularni političar rođen je 16. marta 1989. godine u Klamaru. Francuska Vlada objavila je da je studirao na Sciens Po u periodu između 2007. i 2013. godine. Od tada je obavljao nekoliko funkcija, bio je portparol Vlade i ministar.
Nekad je bio član Socijalističke stranke, ali se pridružio Makronovoj partiji 2016. godine. Francuskoj javnosti je postao široko poznat kao portparol Vlade između 2020. i 2022. godine. Postao je ministar za budžet prije nego što je u julu imenovan za ministra obrazovanja, što je jedna od najprestižnijih pozicija u francuskoj Vladi.
Jedan od njegovih poteza je zabrana nošenja dugih mantila u školama koja je stupila na snagu u septembru prošle godine. Razlog je bio to što, kako je rekao, odjeća koju nose uglavnom muslimani predstavlja izazov za sekularizam u školama, prenosi Euronews.
Predstavio je i plan za nošenje uniformi u nekim javnim školama kao dio napora da se pomjeri fokus sa oblačenja djece i da se smanji nasilje.
Premijer ima važnu ulogu u Francuskoj koju mu omogućava Ustav i predstavlja drugu po značaju političku figuru, odmah poslije predsjednika države. Za svoj rad premijer odgovara parlamentu i rukovodi radom francuske Vlade.
Euronews piše da smjena na premijerskoj poziciji dolazi jer Makron želi da unese novu dinamiku pred kraj svog drugog mandata u trenucima dok je suočen sa političkim pritiskom od krajnje desnice.
Elizabet Born je podnijela ostavku u ponedjeljak nakon nedavnih političkih previranja zbog novog kontroverznog zakona o imigraciji, za koji su neki tvrdili da njime Makron čini ustupak krajnjoj desnici. Bornova, koja je bila premijer od maja 2022, je u pismu ostavke navela da nije željela da napusti poziciju, ali da je Makron odlučio da je smijeni.
U narednim danima očekuje se i da Makron imenuje novu vladu.
Potvrđujući Atalovo imenovanje na društvenoj mreži X, Makron je naveo: "Znam da mogu da računam na tvoju energiju i tvoju posvećenost da ćeš implementirati projekat obnove koji sam najavio".
Patrik Vignal iz Makronove centrističke partije Preporod je saopštio da pozdravlja nominaciju "najmlađeg premijera Pete Republike", dodajući da je francuski predsjednik poznat po tome što "otkriva talente". Odgovarajući na nedavne kritike opozicije, Vignal je naveo na mreži X da su "klupa i zadnja klupa" Makronovog tima veoma kvalitetne jer su postojali ozbiljni i veoma kompetentni kandidati.
Drugi mandat Makrona trajaće do 2027, a Ustav mu zabranjuje da se kandiduje i treći uzastopni put. Politički posmatrači navode da Makron, koji snažno podržava evropske integracije, želi da se njegova nova vlada pripremi za evropske izbore koji se održavaju u junu jer se očekuje da stranke krajnje desnice, ekstremisti i populisti ojačaju svoj uticaj.
Pogledajte ko je najmlađi premijer u istoriji Francuske
Makron smijenio Bornovu poslije godine koju su obilježile političke krize zbog reformi penzionog sistema i zakona o imigraciji. Ovaj potez, neće nužno dovesti do promjene političkog kursa, već će prije predstavljati signal i želju da se odmakne od kontroverznih zakona i da se fokus prebaci na nove prioritete, uključujući dostizanje pune zaposlenosti.
Takođe, ankete javnog mnjenja u Francuskoj pokazuju da Makronova partija zaostaje za liderkom krajnje desnice Marin le Pen za osam do 10 procentnih poena uoči evropskih izbora.
Spekulacije o rekonstrukciji Vlade trajale su nekoliko nedjelja nakon što je parlament tijesnom većinom usvojio pooštrena imigraciona pravila, a ta bitka je otkrila pukotine u vladajućoj većini. Zbog toga je Makron obećao novu političku inicijativu.
"Sa mladim i dinamičnim profilom koji zna dobro da komunicira premijer bi se fokusirao na kampanju, što pokazuje da su prioritet Makrona izbori, a ne usvajanje zakona", rekao je politički analitičar Bendžamin Morel za Franceinfo.
BBC piše da ankete pokazuju da je Atal ubjedljivo najcjenjeniji član Makronove vlade i da se hvata u koštac sa predsjednikovom glavnom rivalkom Marin le Pen i njenim mlađim kolegom Žordanom Bardelom. "I to je suština. Izvlačeći Gabrijela Atala iz grupe ministara, Makron vadi keca iz rukava kako bi nadigrao damu i njenog igrača", piše BBC.
