Deset opština u entitetu Republika Srpska, koje su pod vlašću Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) Milorada Dodika, odlučilo je da odustane od saradnje s američkim programima "Diaspora Invest" i "Local Governance".
Ova odluka predstavlja značajan gubitak za lokalne zajednice koje su se nadale pomoći u vidu bespovratnih sredstava i podrške.
Jedan od primjera kako ovaj program koristi lokalnim zajednicama je firma “Agroplus” iz Prijedora, koja se bavi uzgojem voća i poljoprivredom. Ova firma je 2019. godine dobila 25.000 eura kroz program “Diaspora Invest”, što im je omogućilo izgradnju moderne hladnjače. Bez tih sredstava, kako ističe direktor firme, suočili bi se s ozbiljnim problemima skladištenja voća tokom vrućih ljetnih mjeseci.
Međutim, ove godine, brojne opštine u Republici Srpskoj ostaju uskraćene za ovu vrstu pomoći. Devet od njih, predvođeni kadrovima SNSD-a, kao i deseta opština pod kontrolom Dodikovih koalicionih partnera, Ujedinjene Srpske, odlučile su da prekinu saradnju sa USAID-om. Iz Ambasade Sjedinjenih Američkih Država u Bosni i Hercegovini navode da su Milorad Dodik i njegovi saradnici vršili pritisak na lokalne vlasti kako bi se odustalo od ovih programa.
Dok većina opštinskih vlasti odbija komentarisati ovu odluku, iz Dodikove stranke tvrde da im podrška USAID-a nije potrebna i da se pomoć svodi na neefikasne obuke i propagandu. Dodaju da su im interesantnije projekte povezane s "srpskom dijasporom", negirajući značaj "bosanske dijaspore".
Američka ambasada ukazuje na to da je odluka lokalnih zajednica da odustanu od programa značajan gubitak za njihov ekonomski razvoj. Program “Diaspora Invest” je do sada podržao 55 kompanija u RS-u, donoseći više od 20 miliona dolara investicija i otvarajući više od 920 radnih mjesta. Program “Local Governance” je prethodnih godina rješavao ključna pitanja poput sigurnosti, zaštite okoliša i transparentnosti budžetskih sredstava.
Sada se sredstva i podrška koja je bila predviđena za ove opštine preusmjeravaju na druge lokalne zajednice. Iz američke ambasade poručuju da su lideri tih lokalnih zajednica stavili političke interese ispred interesa svojih zajednica, što je dovelo do propuštanja prilike za poboljšanje životnih uslova i ekonomskog razvoja.
