Eurofighter Typhoon: Evropski lovac četvrte generacije koji ostaje ključni stub odbrane
Eurofighter i dalje predstavlja dokaz svojih sposobnosti, dok se u Evropi postavljaju pitanja o održivosti programa aviona šeste generacije.
Eurofighter Typhoon je dio pozitivnog naslijeđa evropskog projekta i jedan od rijetkih uspješnih rezultata koji održavaju viziju osnivača. Riječ je o tehnološki naprednom i prilagodljivom borbenom avionu četvrte generacije, čije sposobnosti su uporedive s bilo kojim avionom koji proizvode SAD ili Rusija.
Ipak, evropski projekti danas ne idu istim smjerom, naročito s obzirom na jačanje ruske vojne moći i ambivalentan stav Sjedinjenih Američkih Država, navodi The National Interest.
Evropski odbrambeni zvaničnici kontinuirano nadgledaju modernizaciju Eurofightera kako bi avion ostao operativan u narednim decenijama. Dugoročni razvojni program, poznat i kao "Nadogradnja srednjeg životnog vijeka", fokusira se na poboljšanje arhitekture aviona, računarske moći i ukupnih borbenih sposobnosti.
Šta znamo o Eurofighteru?
Produkcija: od 2003. godine
Broj proizvedenih aviona: 609 + 7 prototipova
Dužina: 15,96 m
Raspon krila: 10,95 m
Maksimalna poletna težina: 23.500 kg
Motori: dva turboventilatorska motora s naknadnim sagorijevanjem Europroject EJ200
Maksimalna brzina: 2.495 km/h (2,35 Maha)
Naoružanje: do 9.000 kg, uključujući mitraljez Mauser PK-27 kalibra 27 mm i 13 tačaka za montažu
Posada: 1–2 pilota, ovisno o modelu
Program razvoja, koji vode Airbus, BAE Systems i Leonardo, omogućava avionu obradu ogromnih količina podataka pri velikim brzinama, integraciju naprednih senzora i oružja, te interoperabilnost s budućim sistemima poput dronova i aviona šeste generacije.
Ključne nadogradnje uključuju:
Redizajnirana pilotska kabina s poboljšanim interfejsom čovjek–mašina
Brže računanje za misije i kontrolu leta
Poboljšane komunikacije i veze podataka
Napredni sistemi elektronske odbrane
Integracija podataka uz pomoć umjetne inteligencije i modularne arhitekture za brzo unapređenje sposobnosti
Nadogradnje se odnose kako na nove avione, tako i na postojeću flotu u Njemačkoj, Španiji, Italiji i Ujedinjenom Kraljevstvu, s ciljem produženja operativnog vijeka do 2060-ih.
Ako evropski lideri fokus prebace s programa aviona šeste generacije na poboljšanje Eurofightera, to bi moglo znatno ojačati vojnu moć kontinenta, jer Typhoon danas čini više od 80% operativne zračne snage partnerskih zemalja.
Modernizacija flota omogućit će efikasnu odbranu od novih prijetnji, uključujući sisteme za elektronsko ratovanje, vještačkom inteligencijom vođeno oružje i hipersonične rakete, čime se jača evropski suverenitet i smanjuje oslanjanje na američke avione.
Ove nadogradnje mogu održati ili čak preokrenuti ravnotežu snaga u korist zapadnoevropskih zemalja i NATO saveznika protiv protivnika poput Rusije, čije zračne snage uključuju platforme poput Su-57. Poboljšanja će obuhvatiti preživljavanje, sposobnosti mrežnog ratovanja i koordinaciju između aviona s posadom i bespilotnih letjelica.
Najvažnije je da će unaprijeđeni Eurofighter osigurati održivu borbenu sposobnost i tehnološku prednost koja je ključna za zaštitu istočnog boka NATO-a.
Program modernizacije počeo je prošlog decembra, a prve nadogradnje, poput poboljšanja elektronske borbe za njemačku flotu, planirane su do 2030. godine. Šira implementacija očekuje se početkom 2030-ih, dok će cijela flota biti modernizirana do sredine 2030-ih.
S obzirom na mogućnost uključivanja umjetne inteligencije i novih tehnologija po znatno nižoj cijeni nego kod programa aviona šeste generacije, postavlja se pitanje da li su skup i složen programi šeste generacije doista nužni, s obzirom na uspjeh Eurofightera.
