Evropski sud za ljudska prava (ESLJP) donio je u četvrtak presudu kojom je po prvi put utvrđeno da je francuska policija izvršila diskriminatorske provjere identiteta na osnovu rasnog profila, kršeći osnovna ljudska prava građanina afričkog porijekla.
Sud sa sjedištem u Strasbourgu presudio je u korist Karima Touila, koji je 2011. godine u roku od samo deset dana tri puta bio nasumično zaustavljen i legitimisano provjeren od strane policije u Besançonu, gradu u istočnoj Francuskoj. Presuda navodi da francuske vlasti nisu ponudile objektivno i razumno opravdanje za ove provjere, te da je došlo do povrede člana 14 (zabrana diskriminacije) i člana 8 (pravo na privatni život) Evropske konvencije o ljudskim pravima.
Francuskoj je naloženo da Touilu isplati 3.000 eura odštete.
Iako je presuda presedan, Sud nije donio istu odluku u korist preostalih pet podnosilaca zahtjeva, također mladih muškaraca afričkog porijekla, zaključivši da nije bilo dovoljno dokaza da su i oni bili žrtve rasne diskriminacije. U njihovim slučajevima, policijske kontrole su se navodno odvijale u kontekstu lokalnih tenzija.
Lanna Hollo, aktivistkinja iz organizacije RECLAIM, koja je pratila slučaj svih 13 godina, upozorila je da sudska logika nosi određene rizike:
— Ova presuda ne garantuje dovoljno jaku zaštitu za ljude u siromašnijim četvrtima Francuske gdje živi većina vidljivih manjina — izjavila je Hollo.
Presuda dolazi u trenutku kada raste zabrinutost zbog prakse rasnog profiliranja u više evropskih zemalja. Ranije su i Njemačka i Švicarska osuđene zbog diskriminatornih policijskih kontrola.
Prema nedavnoj studiji jedne francuske organizacije za ljudska prava, mladi crnci i oni koji se doživljavaju kao Arapi ili Sjevernoafrikanci četiri puta su češće zaustavljani od strane policije, a čak 12 puta češće podvrgnuti tzv. “opsežnim kontrolama”, koje uključuju tjelesne pretrese i privremeno zadržavanje.
Ova istorijska presuda otvara vrata za nova pravna preispitivanja policijskih praksi u Francuskoj, ali i širom Evrope, gdje borba protiv institucionalne diskriminacije ostaje goruće pitanje ljudskih prava.
