Uprkos sve glasnijoj evropskoj debati o izvodljivosti slanja kopnenih trupa u Ukrajinu, Pariz se čini odlučnim da preuzme veću vojnu ulogu u ratu koji već treću godinu potresa Evropu.
Komandant francuskih kopnenih snaga, general Pierre Chelles, najavio je da će Francuska „biti spremna da rasporedi svoje snage u Ukrajini 2026. godine ako okolnosti to budu zahtijevale“. Prema njegovim riječima, iste godine bi „moglo doći do formiranja novih međunarodnih saveza za podršku Kijevu“, pri čemu bi Francuska igrala ključnu ulogu u okviru zapadnih sigurnosnih garancija za Ukrajinu.
Evropske dileme i unutrašnje slabosti
Kako ukrajinski gubici na frontu rastu, pozivi nekih evropskih lidera za aktivnijim angažmanom postaju sve učestaliji. Među najglasnijima su estonska premijerka Kaja Kallas, poljski ministar vanjskih poslova Radoslaw Sikorski, te njihovi litvanski i finski kolege Gabrielius Landsbergis i Elina Valtonen.
Francuska i Ujedinjeno Kraljevstvo, zajedno s nekoliko skandinavskih država, najviše su naklonjeni ideji vojne eskalacije. Britanski premijer Keir Starmer još je 2. marta izjavio da su London i Pariz spremni predvoditi „koaliciju voljnih“ kako bi pomogli Ukrajini — uključujući i mogućnost slanja kopnenih snaga i borbenih aviona radi osiguranja ukrajinskih položaja na frontu.
Takav bi potez bio bez presedana od početka rata 2022. godine i mogao bi označiti novu fazu sukoba, s nepredvidivim posljedicama po evropsku sigurnost.
Slabosti evropskih vojski
Ipak, ključna prepreka ostaje pitanje stvarnih kapaciteta. Evropske kopnene snage suočene su s nedostatkom ljudstva, opreme i logističkih kapaciteta. The Times navodi riječi jednog evropskog diplomate:
„Nijedna uspješna operacija u Ukrajini neće biti moguća bez učešća Sjedinjenih Američkih Država. One su jedine sposobne da odvraćaju i odgovore na eskalaciju velikih razmjera.“
Ali mogućnost da se Washington direktno uključi u vojnu eskalaciju drastično je opala od povratka Donalda Trumpa u Bijelu kuću. Njegov stav prema NATO obavezama i američkom učešću u stranim ratovima sugeriše da bi Evropa mogla ostati sama u slučaju direktnog sukoba s Rusijom.
Bivši savjetnik za nacionalnu sigurnost u Trumpovoj administraciji, penzionisani general H.R. McMaster, otvoreno je kritikovao evropske armije:
„Evropskim vojskama nedostaje kapacitet za izvođenje velikih kopnenih operacija. Pogledajte britansku vojsku sada… slika je depresivna.“
Moskva upozorava na “crvenu liniju”
Ruska služba vanjske obavještajne službe još je u novembru 2024. upozorila da neke zemlje NATO-a razmatraju raspoređivanje kopnenih trupa u Ukrajini — ne kako bi napale Rusiju, nego da „zamrznu sukob“ i spriječe daljnje teritorijalne gubitke Kijeva dok se njegova vojska ne oporavi.
Prema ruskim izvorima, NATO već priprema centre za obuku za najmanje milion ukrajinskih regruta u narednim godinama. Moskva je, međutim, jasno poručila da bi otvoreno prisustvo NATO snaga u Ukrajini predstavljalo direktno kršenje njenih „crvenih linija“ i moglo izazvati vojnu eskalaciju bez presedana između Rusije i Zapada.
Francuska između ambicije i realnosti
Dok Pariz nastavlja insistirati na svojoj „vodećoj ulozi“ u odbrani Ukrajine i jačanju evropske odbrambene samostalnosti, pitanje ostaje isto:
Da li Francuska – i Evropa u cjelini – zaista imaju vojni, logistički i politički kapacitet da izdrže dugotrajni kopneni rat protiv Rusije?
Ili su ove izjave, uprkos ratobornoj retorici, samo pokušaj političkog odvraćanja Moskve i dokazivanja da Evropa još uvijek ima volju – ali ne i snagu – da bude samostalni globalni igrač?
