Evropska unija odobrila je raspoređivanje 116 pripadnika Agencije za evropsku graničnu i obalnu stražu (Frontex) u Bosni i Hercegovini, koji će biti angažovani na Aerodromu Sarajevo i na šest graničnih prelaza širom zemlje. Ovaj potez označava značajan korak u jačanju kontrole granica BiH i usklađivanju s evropskim standardima.
Prvi pripadnici stigli još u junu
Dolazak pripadnika Frontexa odvija se u skladu sa sporazumom potpisanim između BiH i Evropske unije, a njihovo potpuno raspoređivanje planirano je do 4. novembra ove godine. Prva grupa od devet službenika stigla je još 12. juna, a postepeno im se pridružuju nove jedinice.
U petak će pripadnike Frontexa koji već djeluju u BiH obići direktor Granične policije Mirko Kuprešaković, evropski komesar za unutrašnje poslove i migracijska pitanja Magnus Brunner te direktor Frontexa Hans Leijtens.
Zajedničke operacije i širenje djelovanja
Sporazum potpisan između BiH i EU omogućava Frontexu da učestvuje u zajedničkim operacijama s Graničnom policijom BiH i da raspoređuje svoje snage bilo gdje na teritoriji zemlje — uključujući i granice sa susjednim državama koje nisu članice Evropske unije. Djelovanje Frontexa obuhvata područje do 10 kilometara unutar teritorije BiH, što je u potpunosti usklađeno s nadležnostima domaće Granične policije.
Ovaj sporazum predstavlja realizaciju Akcionog plana EU za Zapadni Balkan iz decembra 2022. godine i stupit će na snagu nakon što ga odobre Evropski parlament i Evropsko vijeće, te nakon ratifikacije u institucijama Bosne i Hercegovine.
BiH napokon uz bok susjedima
Do sada je Bosna i Hercegovina bila jedina zemlja u regiji koja nije imala operativni sporazum s Frontexom — dokument koji predstavlja jedan od ključnih uvjeta za otvaranje pristupnih pregovora s Evropskom unijom.
Frontex već ima skoro 500 službenika raspoređenih na području Zapadnog Balkana, gdje sprovodi zajedničke operacije u Albaniji, Sjevernoj Makedoniji, Crnoj Gori i Srbiji.
Slaba kadrovska popunjenost domaće policije
Trenutno oko 1.800 graničara BiH čuva više od 1.500 kilometara granice prema Hrvatskoj, Srbiji i Crnoj Gori — što znači da jedan graničar pokriva oko kilometar i po granice. Ovaj podatak već godinama ukazuje na hroničan nedostatak ljudstva i resursa u sistemu zaštite državnih granica, zbog čega se prisustvo Frontexa vidi kao prijeko potrebna podrška.
Dolazak evropskih službenika trebao bi olakšati borbu protiv ilegalnih migracija, krijumčarenja i prekograničnog kriminala, ali i doprinijeti jačanju saradnje BiH s evropskim institucijama u procesu približavanja punopravnom članstvu u Evropskoj uniji.
