Broj novorođenčadi u Japanu opada brže nego što su stručnjaci očekivali, a najnoviji podaci Ministarstva zdravstva pokazuju da je u 2024. godini rođeno samo 686.061 beba.
To je pad od 5,7 posto u odnosu na prethodnu godinu i prvi put u modernoj historiji zemlje da je broj poroda pao ispod 700.000, otkako se statistika vodi od 1899. godine.
Ova cifra predstavlja samo četvrtinu broja beba rođenih tokom poslijeratnog baby booma 1949. godine, kada ih je bilo čak 2,7 miliona. Time se nastavlja crni niz pada nataliteta, koji traje već šesnaest godina zaredom.
U zemlji koja se već godinama suočava s ozbiljnim demografskim izazovima, uključujući brzo starenje populacije, ove brojke dodatno povećavaju zabrinutost za održivost ekonomije, radne snage i nacionalne sigurnosti – naročito u trenutku kada vlada planira povećanje budžeta za odbranu.
Premijer Shigeru Ishiba opisao je ovu demografsku krizu kao “tihu vanrednu situaciju”, obećavši nove mjere za podršku porodicama, poput fleksibilnijih radnih uslova i većih olakšica za roditelje. Poseban fokus stavljen je na ruralna područja, gdje su društvene norme često strože i manje naklonjene radno aktivnim majkama.
Najnovija statistika pokazuje i dalji pad stope fertiliteta – prosječan broj djece koje jedna žena rodi tokom života – koja je u 2024. pala na rekordno niskih 1,15 (sa 1,2 godinu ranije). Broj sklopljenih brakova iznosio je 485.063, što je blagi porast u odnosu na prošlu godinu, ali opći silazni trend koji traje od 1970-ih ostaje nepromijenjen.
Stručnjaci tvrde da dosadašnje vladine mjere ne odgovaraju stvarnim potrebama mladih ljudi, posebno onih koji još nisu u braku. Nesigurna zaposlenja, visoki troškovi života i tradicionalna korporativna kultura, koja dodatno opterećuje žene, sve više odvraćaju mlade od sklapanja brakova i zasnivanja porodica.
Neke žene kao prepreku braku navode i zakonsku obavezu da parovi imaju jedno prezime, najčešće suprugovo, što smatraju oblikom rodne neravnopravnosti.
Demografi upozoravaju da bi japanska populacija, koja trenutno broji oko 124 miliona stanovnika, mogla do 2070. godine pasti na svega 87 miliona, pri čemu bi čak 40 posto činio stanovništvo starije od 65 godina. Time bi Japan ušao u još dublju demografsku i ekonomsku krizu, s kojom se već bore i druge azijske zemlje poput Južne Koreje, Kine i Vijetnama, koje pokušavaju stimulisati veći broj poroda kroz različite mjere.
Japanski primjer postaje upozorenje i drugim razvijenim društvima: bez korjenitih promjena u radnoj, socijalnoj i porodičnoj politici – budućnost može postati demografski neodrživa.
