Dok se Bosna i Hercegovina formalno kune u evropski put, vladavinu prava i usklađivanje s vanjskom politikom Evropske unije, vlasti Republike Srpske još jednom demonstriraju da žive u paralelnom političkom univerzumu – onom u kojem su sankcije tek „preporuke“, a sigurnosni rizici puka kolateralna šteta političke lojalnosti Moskvi.
Najnoviji ugovor Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske to brutalno ogoljava: helikoptere entitetske policije, letjelice koje bi trebale služiti zaštiti građana, spašavanju i sigurnosnim operacijama, narednih godinu dana održavat će ruska kompanija koja se nalazi na listama sankcija Evropske unije, Velike Britanije i Ukrajine. I to ne bilo kakva firma, već JSC „UVT AERO“ – simbol avio-industrije koja je izbačena iz međunarodnog sistema zbog ozbiljnih sigurnosnih i političkih razloga.
Sankcije? Koga briga
Prema dostupnim dokumentima, RS će za održavanje tri helikoptera tipa „Ansat“ izdvojiti više od 400.000 KM, i to kroz sporazum s jednim ponuđačem – bez konkurencije, bez alternative i bez ikakve javne rasprave. Period važenja ugovora jasno pokazuje kontinuitet saradnje: od kraja novembra 2025. do novembra 2026. godine.
Drugim riječima, vlasti RS-a su svjesno odlučile da policijsku infrastrukturu vežu za kompaniju kojoj je zabranjeno poslovanje u velikom dijelu civiliziranog svijeta. Kompaniju koju Ukrajina sankcioniše još od 2017. godine, a čije su sankcije dodatno pooštrene nakon ruske agresije 2022. – upravo zbog prijetnji nacionalnoj sigurnosti, suverenitetu i međunarodnom poretku.
Jedini evropski korisnik – i to s razlogom
Posebno zabrinjava podatak da je Republika Srpska jedini evropski korisnik helikoptera „Ansat“. Ne zato što su tehnološki superiorni, nego zato što ih niko drugi u Evropi ne želi. Razlog je jednostavan: sigurnosni standardi, certifikati i reputacija ruskih proizvođača i servisera urušeni su nakon invazije na Ukrajinu.
Evropska unija je još 2022. zabranila letove ruskim aviokompanijama zbog ozbiljnih zabrinutosti u vezi sa sigurnošću, jer su ruske vlasti dozvoljavale letove bez važećih međunarodnih certifikata. Drugim riječima – letjelo se bez papira, bez kontrole i bez odgovornosti.
I baš takvoj industriji RS danas povjerava policijske helikoptere.
Tišina MUP-a, buka politike
Na upite o razlozima izbora ove kompanije, mogućim posljedicama sankcija i riziku da ugovorene usluge ne budu isporučene – iz MUP-a RS-a nema odgovora. Ta šutnja govori više od bilo kakvog saopštenja. Ona potvrđuje da se ovdje ne radi o tehničkom, nego o političkom izboru.
Izboru koji se uklapa u dugogodišnji obrazac: ignorisanje evropskih standarda, demonstrativno približavanje Rusiji i potpuna ravnodušnost prema tome kako se takvi potezi reflektiraju na Bosnu i Hercegovinu u cjelini.
Sigurnost kao taoc geopolitike
Politički analitičari upozoravaju da ovakvi ugovori nose višestruke rizike – od nemogućnosti servisiranja zbog finansijskih i logističkih blokada, do potencijalne obustave dijelova i tehničke podrške. Kada se sankcije dodatno pooštre, pitanje nije hoće li doći do problema, već kada.
U isto vrijeme, ovakvi potezi RS dodatno guraju u izolaciju i produbljuju regionalnu „crnu rupu“ u kojoj se politički inat stavlja ispred racionalne politike i sigurnosti građana.
Evropski put – samo na papiru
Priča o evropskom putu RS-a u ovom kontekstu zvuči groteskno. Ne može se istovremeno deklarativno pozivati na EU, a praktično sarađivati s firmama koje su iz nje izbačene zbog sigurnosnih i političkih razloga. To nije balansiranje – to je otvoreni prkos.
U konačnici, pitanje nije samo kome RS plaća servisiranje helikoptera.
Pravo pitanje je: Koliko još puta će sigurnost građana biti žrtvovana zbog ideološke fascinacije autoritarnim režimima i političke lojalnosti Moskvi?
Jer kad policijski helikopteri zavise od firmi sa sankcionih lista, jasno je jedno – problem odavno nije tehnički.
Problem je politički, dubok i sistemski.
