Pošiljke droge često prolaze kroz više ruku na putu do potrošača, pri čemu više aktera učestvuje gotovo nezavisno jedni od drugih.
Listovi koke, biljke koja se koristi za proizvodnju kokaina, gotovo da ne rastu u Venecueli...
Venecuela je postala glavna polazna tačka za velike količine kokaina poslanog u Zapadnu Afriku, gdje oružane frakcije pomažu u njegovom krijumčarenju u Evropu u rekordnim količinama.
Korumpirani vojni zvaničnici i bande koje se bave drogom krijumčare teret u lakim avionima, ribarskim brodovima, polupodmornicama i teretnim brodovima koji idu prema istoku, javno su izjavili međunarodni zvaničnici za provođenje zakona. Kokain teče u Zapadnu Afriku, gdje neformalna mreža krijumčara povezanih s oružanim frakcijama i njihovim saveznicima zatim prebacuje drogu na sjever kako bi zadovoljila veliku i rastuću potražnju u Evropi.
„Kokain iz 1980-ih nije isti kao ono što vidimo danas“, rekao je Jesus Romero, penzionisani oficir američke vojne obavještajne službe, dodajući da „postoje direktne veze s terorističkim organizacijama koje podržavaju njihov cilj“.
Neviđeni nivoi proizvodnje kokaina u Kolumbiji posljednjih godina preopteretili su tradicionalne krijumčarske rute, što je navelo trgovce da iskoriste strateški položaj Venecuele, neefikasne sigurnosne institucije i dugu obalu, rekli su zvaničnici za provođenje zakona. To je dovelo do porasta potrošnje kokaina širom svijeta u regijama koje nisu bile veliki potrošači, od Australije do istočne Evrope, kažu istraživači Ujedinjenih nacija za droge.
Savez krijumčara droge, oružane frakcije i korumpirani zvaničnici dio je rastućeg globalnog dosega kriminalnih bandi, militantnih grupa i korumpiranih vlada koji prijeti demokratskim normama i društvenoj stabilnosti, s potencijalno dubokim posljedicama.
Kampanja pritiska koju Trumpova administracija provodi protiv venecuelanskog lidera Nicolása Madura, za kojeg se tvrdi da je u velikoj mjeri umiješan u trgovinu drogom, skrenula je globalnu pažnju na ulogu zemlje u trgovini drogom. Maduro je negirao optužbe.
Trump je naredio napade na brodove za koje se sumnja da prevoze drogu u SAD iz Venecuele, ali stručnjaci kažu da ta južnoamerička zemlja šalje daleko više narkotika za distribuciju u Evropu, uglavnom preko zapadne Afrike i ostrva uz svoju obalu. SAD su također ciljale brodove s drogom koji napuštaju Kolumbiju, najvećeg svjetskog proizvođača kokaina.
U Africi se krijumčari povezuju s grupama povezanim s oružanim frakcijama koje prate teret na sjever i iznuđuju novac od kopnenih konvoja, rekli su sadašnji i bivši pobunjenički vođe na sjeveru Malija.
Prema podacima Ureda Ujedinjenih nacija za droge i kriminal, porast transatlantskih tokova droge znači da zapljene kokaina u Evropi sada premašuju one u Sjevernoj Americi.
„Količine su se toliko povećale da je problem koji trgovci sada imaju njihov transport“, kaže Jeremy McDermott, kodirektor InSight Crime-a, istraživačke organizacije fokusirane na organizirani kriminal u Americi.
Bertrand Monnet, profesor kriminalnog rizika na francuskoj poslovnoj školi Edhec, rekao je da je Venecuela postala glavna tranzitna ruta iz Latinske Amerike za Evropu, iako se kokain u velike količine transportuje u Evropu i iz Brazila, Gvajane i drugih zemalja.
Državni sekretar Marco Rubio naveo je ulogu Venecuele kao tranzitnog čvorišta za drogu kao opravdanje za američke napade na sumnjive brodove s drogom. Rekao je da umjesto da Evropljani kritiziraju akciju SAD-a, "možda bi nam trebali biti zahvalni".
Zvaničnici za borbu protiv droge kažu da postoje sve veći znaci umiješanosti Venecuele u evropsku trgovinu drogom, a španska policija je posljednjih sedmica privela 13 članova venecuelanske bande Tren de Aragua, prve u Evropi.
Pošiljke droge često prolaze kroz više ruku na putu do potrošača, pri čemu više aktera učestvuje gotovo nezavisno jedni od drugih. U Venecueli se gotovo uopće ne uzgaja lišće koke, biljke koja se koristi za proizvodnju kokaina, a malo laboratorija tamo prerađuje konačni proizvod kokaina. Ali kolumbijski trgovci obično unose kokain u zemlju kopnenim putem, prije nego što se otpremi u Afriku.
Prošlog septembra, dva privatna aviona Gulfstream natovarena kokainom poletjela su s improvizirane piste u Apureu, Venecuela, na granici s Kolumbijom. Jedan od aviona zaplijenjen je tokom međuslijetanja u maloj zapadnoafričkoj državi Gvineji Bisao, s 2,6 tona kokaina na brodu, prema vlastima Gvineje Bisao, što je rekordna zapljena za zemlju dugo poznatu kao centar droge.
Drugi avion je stigao u obližnju Burkinu Faso, još jednu zemlju koju su opustošili islamski ekstremisti, rekao je Romero, bivši obavještajni oficir koji je bio upoznat s letovima.
Trgovci ljudima prevoze najmanje jednu pošiljku sedmično iz Venecuele u Zapadnu Afriku, kažu sadašnji i bivši zapadni zvaničnici. Prema InSight Crime-u, krijumčari isključuju transpondere svojih aviona kako bi sakrili svoje kretanje i podmićuju kontrolore leta da isključe svoje sisteme za praćenje kada avioni koji prevoze drogu prelete iznad glave.
Korupcija na aerodromima je također omogućila organiziranim kriminalcima da prevoze velike količine droge putem komercijalnih aviokompanija. 2013. godine, ubrzo nakon Madurovog izbora, britanski trgovac drogom prokrijumčario je gotovo 1,4 tone kokaina skrivenog u koferima na letu iz Caracasa za Pariz, gdje ga je zaplijenila francuska policija.
SAD su 2020. godine optužile Madura i njegovog saveznika Diosdada Cabella, sadašnjeg ministra unutrašnjih poslova Venecuele, za umiješanost u slučaj, navodeći kao razlog prisluškivanje. Cabello je dugo negirao optužbe za drogu, rekavši da se one koriste za opravdanje rušenja Madurove vlade.
Prošlogodišnja rekordna zapljena u Gvineji Bisao bila je namijenjena sjevernom Maliju, prema podacima pravosudne policije Gvineje Bisao, gdje se ilegalnom trgovinom finansiraju lokalne grupe Al-Kaide, kažu sadašnji i bivši zapadni zvaničnici.
Nakon što je oružana frakcija preuzela kontrolu nad pustinjskim područjem 2012. godine, veteran alžirske oružane frakcije Mokhtar Belmokhtar borio se protiv sekularnih frakcija Malijskih Tuarega kako bi preuzeo kontrolu nad rutama krijumčarenja kokaina, prema evropskoj javnoj istrazi. Lokalni trgovci drogom također su počeli sarađivati s oružanom frakcijom kako bi održali svoje trgovačke rute, kažu sadašnji i bivši evropski sigurnosni zvaničnici.
Zapadni zvaničnici kažu da droga iz Malija prelazi Saharu i ulazi u Alžir, Maroko i Libiju. Libijska frakcija koju podržava Rusija naplaćuje naknade za tranzit kokaina iz Nigera u Egipat, prema izvještaju UN-a iz 2024. godine. Iz sjeverne Afrike, droga se transportuje preko Sredozemnog mora do južne Evrope.
Trgovci ljudima također često iskorištavaju korupciju u lukama i duž obale Venecuele kako bi slali brodove u Portugal ili Španiju, prema InSight Crimeu, kao i u druge evropske zemlje.
U jednoj od najvećih zapljena do sada, španske vlasti su prošlog decembra zaplijenile 3,3 tone kokaina na venecuelanskom ribarskom brodu koji je plovio za Španiju u blizini Kanarskih ostrva. Drugi brod, MV Matthew, čija je zapljena 2,2 tone kokaina 2023. godine bila najveća ikada zaplijenjena u Irskoj, utovario je drogu u vodama u blizini Venecuele, prema podacima irske policije.
Prema InSight Crime-u, kolumbijski trgovci drogom također koriste polupodmornice iz Venecuele za transport kokaina u Španiju. Portugalska policija je ranije ovog mjeseca zaustavila jedno takvo plovilo koje je prevozilo 1,7 tona kokaina, a kojim je upravljala venecuelanska posada, dok je plovilo preko srednjeg Atlantika.
Evropske agencije za provođenje zakona povećale su saradnju s afričkim zemljama, ali nisu uspjele pratiti rastući obim.
U Sahelu je rat pretrpio zastoj zbog prekida saradnje nakon vojnih udara, rekao je Aurélien Llorca, saradnik Ženevskog postdiplomskog instituta koji je istraživao ilegalnu trgovinu.
