Ova godina u Srbiji mogla bi biti izborna – ili barem priprema za izbornu godinu u kojoj će ključni suparnici vladajuće liste biti studentski pokreti i opozicija okupljena oko Srpske napredne stranke.
U političku scenu ulaze i neočekivani akteri: influenser Baka Prase i bivša ministrica zdravstva Danica Grujičić, koji bi mogli predstavljati desnicu, iako dolaze iz potpuno različitih svjetova.
Baka Prase, poznat po bizarnim nastupima na društvenim mrežama i kontroverznom stavu prema migracijama, nedavno je najavio kandidaturu za gradonačelnika Beograda. Njegovu kandidaturu podržava desničarski pokret Levijatan, poznat po saradnji s režimom. Prase tvrdi da ne stoji ni uz studentske proteste, niti uz vlast, već da je fokus na pitanjima migracija.
S druge strane, Danica Grujičić je u saradnji s još četiri pokreta osnovala Suverenistički savez. Tvrdi da njen blok nije uz vlast, te da ga čine „ljudi koje niko ne može kupiti“, ali je otvorena za saradnju sa studentskom listom, kojoj bi prepustila mjesto ako je čine „profesori suverenističkog opredjeljenja“. Studentski pokreti reagovali su upozoravajući da se „sateliti SNS-a već naziru“.
Politički analitičari navode da ulazak novih desnih aktera u političku utakmicu ima dva objašnjenja. Prvo, dugogodišnja praksa kooptacije desnice u režiji vlasti – kroz odabir favorita među strankama, opstruiranje opozicionih blokova i stvaranje nepovjerenja birača. Drugo, procjena političkog trenutka – desnica u Srbiji ima stabilnu, ali ograničenu biračku bazu, a neki akteri prepoznaju prazan prostor na političkoj sceni.
Istraživanja pokazuju da dvije trećine građana Srbije podržava politiku Vladimira Putina, dok su stavovi o ulasku u EU podijeljeni. Desne opcije u prethodnim ciklusima osvajale su oko deset posto glasova, a potencijal je veći jer dio desnog biračkog tijela ostaje apstinent. Studentski pokreti, kao catch-all platforma nove generacije protiv establišmenta, sada prikupljaju glasove i sa strane desnice, što stvara direktan sukob između vladajuće liste i studentske opozicije.
Polarizacija na izborima, međutim, neće biti potpuna. Osim vladajuće i studentske liste, u igri su i brojni drugi akteri koji love glasove s desnice, a ostaje pitanje koje od tih „udica“ zapravo predstavljaju režimske strategije.
