Zamjenik predsjedavajućeg Vijeća ministara Bosne i Hercegovine i državni ministar vanjske trgovine i ekonomskih odnosa, Staša Košarac, izazvao je novu političku buru odbijanjem da učestvuje na predstojećem sastanku ministara ekonomije Berlinskog procesa, koji je zakazan za 16. oktobar u Londonu.
Odluka, koju su pojedini domaći i međunarodni akteri okarakterisali kao skandaloznu, po svemu sudeći, reflektira dugogodišnje napetosti između institucija Republike Srpske i britanske politike prema BiH.
U pismu upućenom britanskom sekretaru za privredu i trgovinu, Jonathanu Reynoldsu, Košarac jasno je naglasio da je razlog njegovog bojkota “izraženo neprijateljski stav Velike Britanije prema RS-u i srpskom narodu”, koji prema njegovim riječima, traje decenijama. On je pritom podsjetio da je na funkciju državnog ministra imenovan upravo kako bi zastupao interese RS-a i srpskog naroda, te da su ti interesi prioritetni u njegovom radu, čak i kada se radi o međunarodnim forumima.
Košarac je u dopisu oštro kritikovao Berlinski proces i zaključke Londonske konferencije, tvrdeći da su oni u suprotnosti s međunarodnim pravom i osnovnim principima Dejtonskog sporazuma. Posebno je istaknuo formiranje Vijeća za implementaciju mira, koje, kako navodi, “nema osnove u Dejtonu ni u drugim međunarodnopravnim izvorima”, te britansku podršku neustavnim i antidejtonskim praksama bivših visokih predstavnika u BiH.
U kontekstu kritike britanske politike, Košarac je spomenuo i rezoluciju o Srebrenici iz 2015. godine koju je Velika Britanija predložila Savjetu bezbjednosti UN-a. Tvrdi da su njeni ciljevi “satanizacija srpskog naroda i pripisivanje nepostojećih optužbi”. Pored toga, u pismu je kritikovao međunarodne sankcije uvedene Miloradu Dodiku i drugim zvaničnicima RS-a, označavajući ih kao politički motivisane i nedemokratske.
Politički analitičari ocjenjuju da Košarac time šalje jasnu poruku: čak i kao državni ministar u institucijama BiH, on svoju političku lojalnost i zastupanje vidi prvenstveno kroz prizmu entitetskih i nacionalnih interesa. Odbijanje učestvovanja na sastanku u Londonu, prema ocjenama stručnjaka, predstavlja nastavak dugogodišnje prakse sukoba RS-a sa međunarodnim akterima koji, prema njima, favorizuju unitarni koncept BiH.
S druge strane, britanski zvaničnici vjerovatno će odluku Košarca doživjeti kao diplomatski izazov, jer time se krši princip učešća svih relevantnih aktera BiH u regionalnim ekonomskim inicijativama. Odluka ministra Košarca dodatno komplikuje političku dinamiku unutar BiH, gdje se balans između entitetskih i državnih interesa i dalje pokazuje kao ključni izazov za funkcionisanje institucija.
U konačnici, Košarac je jasno poručio: “Sve dok Velika Britanija krši međunarodno pravo i nastavlja politiku koja je uperena protiv srpskog naroda i RS-a, principijelno ne mogu prihvatiti da učestvujem na bilo kojem događaju na njenom tlu.” Ova izjava potvrđuje da su pitanja entitetske suverenosti, međunarodnog priznanja i istorijske percepcije sukoba i dalje centralni politički faktori u Bosni i Hercegovini.
