Na samitu BRICS-a održanom u Rio de Janeiru, ruski predsjednik Vladimir Putin uputio je poruku koja odražava sve jasniju globalnu podjelu – kraj ere liberalne globalizacije i uspon ekonomske multipolarnosti.
U obraćanju putem video linka, Putin je pozvao na redefinisanje svjetskog ekonomskog poretka, naglašavajući da budućnost pripada tržištima u razvoju i da je krajnje vrijeme da zemlje sve više koriste nacionalne valute umjesto dolara u međunarodnoj trgovini.
Putinovo učešće na samitu bilo je moguće samo virtuelno, s obzirom na to da se protiv njega i dalje nalazi važeći nalog za hapšenje izdat od strane Međunarodnog krivičnog suda (ICC) zbog navodnih ratnih zločina u Ukrajini – optužbi koje Rusija odbacuje kao politički instrumentalisane.
Retorika ruskog predsjednika jasno ukazuje na strateški cilj Moskve: oslobađanje od zapadnog ekonomskog okvira i ojačavanje odnosa sa zemljama koje se protive dominaciji G7. BRICS, grupa koju čine Brazil, Rusija, Indija, Kina i Južnoafrička Republika, sada je proširena na još pet članica – Egipat, Etiopiju, Indoneziju, Iran i Ujedinjene Arapske Emirate. Ukupno, ova grupacija okuplja skoro polovinu svjetske populacije, ali i izuzetno neujednačen ekonomski potencijal.
Najveći dio BDP-a BRICS-a dolazi iz Kine, čiji udio prelazi 60 posto unutar grupacije, dok se ukupni BDP BRICS-a procjenjuje na oko 28 biliona dolara. Ipak, i dalje zaostaje za G7 čije ekonomije premašuju 51 bilion dolara. Ipak, razlika se ne mjeri samo u brojkama – radi se o konkurentnim modelima razvoja: jedan temeljen na zapadnoj hegemoniji i liberalnoj tržišnoj paradigmi, a drugi na političkom suverenizmu, državnoj kontroli resursa i strateškoj saradnji tržišta u usponu.
Putin je posebno naglasio važnost saradnje u energetici, logistici, trgovini i finansijama – ključnim sektorima za osiguranje ekonomske autonomije članica BRICS-a. Poseban akcenat stavljen je na dedolarizaciju globalne trgovine, ideju koja dobija zamah među državama koje nastoje smanjiti zavisnost od američkog finansijskog sistema.
BRICS se sve više profilira kao izazivač zapadnocentričnog globalnog poretka, iako unutrašnje razlike među članicama i dalje predstavljaju izazov. Međutim, geopolitička realnost i sve dublje podjele u svijetu stvaraju prostor za širenje i jačanje ove alternativne alijanse.
Putinov narativ o “prevaziđenosti” liberalne globalizacije možda je kontroverzan, ali ga sve više vlada i analitičara širom svijeta više ne odbacuje kao propagandu – već kao indikator globalnog preusmjeravanja moći.
