Proces izgradnje magistralnog gasovoda od Šepka do Novog Grada, čija vrijednost se procjenjuje na 900 miliona maraka, ušao je u ključnu fazu odlučivanja o izvođačima radova.
Komisija za projektovanje i izgradnju ovog strateški značajnog objekta završila je ocjenu pristiglih ponuda, potvrđujući da turska kompanija “Vemak Insaat Taahhut” nije ispunila kriterije i da je njena ponuda odbačena kao neprihvatljiva.
Nasuprot tome, ponuda konzorcija domaćih i regionalnih kompanija – koji čine “Konvar” iz Beograda, “GasTeh” iz Inđije, Zavod za zavarivanje iz Beograda, “Radis” iz Istočnog Sarajeva i “Jokić Invest” iz Zvornika – ocijenjena je kao prihvatljiva i ispunjava sve uslove za kvalifikaciju u drugu fazu postupka. Konzorcij sada može dostaviti svoju konačnu novčanu ponudu.
Ranije je pisano da su ove kompanije već bile angažovane na projektima izgradnje plinovoda u Republici Srpskoj, a direktor “Konvara” često se pojavljuje na ceremonijama uz zvaničnike Republike Srpske i Srbije, što je dodatno izazvalo interes javnosti.
U odgovoru “Sarajevo-gasa” pojašnjeno je da je odluka komisije donijeta nakon detaljne analize tenderske dokumentacije i da ponuda turske firme nije zadovoljila formalno-pravne uslove. Također, prilikom otvaranja ponuda, članovima komisije su, prema ranijim izvještajima, uočene nepravilnosti kod “Vemaka”.
Sarajevo-gas je naglasio da će svi podaci o tenderskom procesu i javnim nabavkama biti dostupni preko zvaničnog portala javnih nabavki i portala ugovornog organa, čime se potvrđuje transparentnost postupka.
Ovaj projekat od strateškog značaja dobio je saglasnost Vlade Republike Srpske u novembru 2025. godine, a planiran je u okviru strategije razvoja energetike Republike Srpske do 2035. godine. Tender za projektovanje i izgradnju gasovoda raspisan je krajem 2025. godine, a procijenjena vrijednost iznosi 900 miliona KM bez PDV-a.
Gasovod će se graditi u tri faze: prvo, izgradnja dijela trase Šepak – Banja Luka; zatim priključni gasovodi prema opštinama i gradovima; te, u konačnici, završni dio trase od Banje Luke do Novog Grada.
Istovremeno, vlasti Republike Srpske ističu važnost “Nove istočne interkonekcije”, koja će se kod Bijeljine spajati na gasovod u Srbiji. Prvobitno se očekivalo da će ovaj projekat finansirati ruski “Gazprom”, ali obustava poslovanja Kremlja s državama EU dovela je do potrebe za novim modelom finansiranja i smanjenja vanjskog uticaja.
Direktor “Sarajevo-gasa” iz Istočnog Sarajeva, Nedeljko Elek, potvrdio je da će gasovod biti dug 500 kilometara i uključivati 18 gasnih stanica na ulazima u gradove. Prema njegovim riječima, ovaj projekat nije isti kao raniji “Gazpromov” projekt jer nikada nije dobio saglasnost Vijeća ministara BiH, a finansirat će se iz budžeta Vlade Republike Srpske u periodu od pet godina bez podizanja kredita.
Zahtjevi tendera podrazumijevali su, osim same prijave, dostavu tehničkog opisa radova, dokaza o ličnoj, ekonomskoj, finansijskoj, tehničkoj i profesionalnoj sposobnosti, te pisanu izjavu da ponuđači nisu u sukobu interesa.
Turska kompanija “Vemak” ima bogato iskustvo u građevinarstvu i izgradnji energetske infrastrukture, uključujući kopneni dio TurkStream gasovoda koji povezuje Tursku s ruskim sistemom preko Crnog mora. Ipak, njena ponuda u ovom tenderu nije zadovoljila formalne kriterije.
S druge strane, konzorcij “Konvar” i partnerske firme već imaju bogatu istoriju izvođenja infrastrukturnih projekata u Srbiji i Republici Srpskoj, uključujući gasifikaciju opština Voždovac, Palilula i Barajevo, kao i gasne interkonektore između Srbije i Bugarske. Direktor “Konvara”, Nenad Pavlović, poznat je po čestom prisustvu na početku radova, a kompanija posluje više od dvije decenije i zapošljava 179 radnika. U 2024. godini prijavili su više od 60 miliona maraka prihoda, dok su od maja te godine ugovorili poslove u vrijednosti od 27 miliona maraka, uključujući projekt javno-privatnog partnerstva u Šidu vrijedan 12 miliona KM.
Elek je ranije naglasio da prethodna saradnja kompanija sa regionalnim projektima ne utiče na odluku komisije: “Kako će biti [u prednosti], to je međunarodni tender. Otvori se dokumentacija i – ko pobijedi, pobijedi.”
Odluka komisije tako otvara put za nastavak izgradnje najvećeg infrastrukturnog projekta u Republici Srpskoj, sa jasnim ciljem povećanja energetske sigurnosti, regionalne povezanosti i nezavisnosti od vanjskih uticaja, uz transparentan i zakonski propisan tender.
