U organizaciji bosanskohercegovačkih civilnih organizacija, uz učešće predstavnika akademske zajednice, aktivista i organizacija iz Crne Gore, održana je konferencija pod nazivom “Odnosi Bosne i Hercegovine i Crne Gore – otvorena pitanja i perspektive”.
Moderator događaja bio je Emir Zlatar, generalni sekretar Vijeća Kongresa bošnjačkih intelektualaca, dok su zaključci ukazali na značaj regionalne saradnje i zajedničkog djelovanja na euroatlantskom putu.
U završnoj deklaraciji, učesnici su istakli da se obje zemlje nalaze pred ključnim izborom: evropski demokratski put ili povratak etničkim podjelama i klerikalnom nacionalizmu.
Naglašeno je da je budućnost Zapadnog Balkana usko vezana za stabilnost i evropsku integraciju, ali da će taj cilj biti dostignut samo kroz zajednički angažman i jačanje međudržavnih odnosa.
Ključni zaključci konferencije:
- Regionalna saradnja: Istaknuta je potreba za dubljim povezivanjem svih aktera civilnog društva radi unapređenja odnosa između dvije države.
- Multietničnost i ravnopravnost: Učesnici su se složili oko važnosti očuvanja multietničkih društava i jednakih prava svih građana, bez obzira na nacionalnu ili vjersku pripadnost.
- Ekonomija i infrastruktura: Poseban naglasak stavljen je na snažnije ekonomsko i političko povezivanje te razvoj infrastrukturnih projekata.
- Kulturne politike: Predloženo je formiranje zajedničkih kulturnih inicijativa koje uvažavaju specifičnosti svih naroda.
- Osuda nacionalizma: Oštro su osuđeni šovinistički i kleronacionalistički stavovi usmjereni protiv crnogorske kulture, jezika i identiteta, kao i projekti poput tzv. srpskog sveta.
Zahtjevi političarima i EU
Od političkih lidera u obje države zatraženo je da ulože sve kapacitete u ispunjavanje kriterija za euroatlantske integracije te se distanciraju od opstruktivnih politika. Posebno je naglašena potreba za prihvatanjem Berlinskog procesa kao ključnog mehanizma za evropeizaciju regije.
Institucije Evropske unije pozvane su da nastave pružati podršku državama Zapadnog Balkana, a dio finansijske pomoći usmjere na projekte koji promoviraju kulturnu saradnju i suočavanje s prošlošću.
Konferencija je završila pozivom na solidarnost i jedinstveno djelovanje kako bi se osigurala stabilna i prosperitetna budućnost za Bosnu i Hercegovinu, Crnu Goru i čitavu regiju.
