Evropska unija priprema novu fazu obračuna s tržišnom dominacijom najvećih tehnoloških kompanija, a ovog puta na udaru su cloud servisi Amazona i Microsofta, koji bi mogli biti proglašeni ključnim “gatekeeperima” evropskog digitalnog prostora.
Evropska komisija je saopćila da preliminarno smatra kako bi platforme Amazon Web Services (AWS) i Microsoft Azure trebale biti obuhvaćene pravilima Akta o digitalnim tržištima (DMA), čime bi prvi put cloud infrastruktura bila direktno stavljena pod stroži regulatorni nadzor EU.
U Briselu pojašnjavaju da su ove dvije platforme postale centralna tačka digitalne ekonomije, jer na njima počivaju poslovni sistemi hiljada kompanija širom Evrope, od industrije i trgovine do finansija i zdravstvenog sektora.
“Cloud usluge postale su temelj evropske ekonomije i preduslov za razvoj umjetne inteligencije”, navela je evropska povjerenica za tehnologiju Henna Virkkunen, naglašavajući da takva infrastruktura mora funkcionisati u uslovima otvorenog i fer tržišta.
Prema ocjeni Komisije, AWS i Azure ne samo da dominiraju evropskim tržištem, nego kroz vlastite ekosisteme uspijevaju zadržati veliki dio rastuće potražnje za cloud i AI uslugama, čime dodatno učvršćuju svoju poziciju i otežavaju konkurenciju.
Iako ove kompanije formalno ne ispunjavaju sve standardne kriterije veličine za oznaku “gatekeeper”, Brisel ističe da njihov uticaj, prihodi i tehnološka prednost u praksi oblikuju tržište više nego što to pokazuju klasični parametri.
Komisija je protiv AWS-a i Azurea pokrenula postupak krajem 2025. godine, a sada je riječ o preliminarnom nalazu koji otvara prostor za izjašnjenje dviju kompanija prije konačne odluke.
Ukoliko budu zvanično označeni kao ključni tržišni posrednici, Amazon i Microsoft će imati šest mjeseci da usklade svoje poslovanje s novim pravilima, što bi moglo uključivati strožije obaveze transparentnosti, ograničenja u povezivanju usluga i veću otvorenost prema konkurenciji.
Ovaj potez dio je šire strategije Evropske unije da smanji zavisnost od nekoliko globalnih tehnoloških igrača i osigura veću ravnotežu na tržištu koje postaje ključna infrastruktura digitalne ekonomije i razvoja vještačke inteligencije.
