Evropski lideri još početkom godine počeli su ozbiljno razmatrati budućnost kontinenta u kojoj Sjedinjene Američke Države više neće biti pouzdan saveznik, tvrdi američki Wall Street Journal, pozivajući se na izvore upoznate sa zatvorenim sastankom održanim u januaru u Briselu.
Kako navodi ovaj list, predsjednici i premijeri evropskih država sastali su se u sjedištu Evropske komisije iza zatvorenih vrata, bez prisustva medija, savjetnika i pomoćnog osoblja. Tokom gotovo pet sati razgovora dominirale su zabrinutost i nezadovoljstvo zbog politike američkog predsjednika Donalda Trumpa.
Povod za burnu raspravu bili su Trumpovi potezi iz tog perioda, uključujući zahtjev za hapšenje predsjednika Venecuele Nicolása Madura, ali i insistiranje na preuzimanju Grenlanda, što je izazvalo posebno oštre reakcije među evropskim liderima.
Prema pisanju WSJ-a, najodlučniji stav zauzeo je francuski predsjednik Emmanuel Macron, koji je poručio da Evropa mora prestati s politikom popuštanja Washingtonu.
“Ovdje moramo podvući liniju. Više nema nazad”, rekao je Macron tokom rasprave o Grenlandu.
Većina učesnika podržala je njegov stav, dok je italijanska premijerka Giorgia Meloni ostala usamljena u ocjeni da je riječ o prolaznoj krizi te da je s Trumpom i dalje moguće postići dogovor.
Sastanak je, prema istim izvorima, bio veoma emotivan. Posebno teško situaciju je doživjela danska premijerka Mette Frederiksen, koja se u tom periodu suočavala s pritiscima iz Washingtona zbog Grenlanda. Njena reakcija bila je toliko upečatljiva da ju je njemački kancelar Friedrich Merz upitao da li je dobro.
Iako nije prisustvovao sastanku, kanadski premijer Mark Carney često je spominjan tokom razgovora. On je, kako piše WSJ, u komunikaciji s evropskim liderima upozoravao da se “stara Amerika više neće vratiti” te da Evropa mora preuzeti veću odgovornost za vlastitu sigurnost i budućnost.
“Kanada nam otvoreno govori šta treba da uradimo”, rekao je španski premijer Pedro Sanchez.
Prema ocjeni Wall Street Journala, upravo je ovaj sastanak označio početak vidljivijeg udaljavanja evropskih lidera od Trumpove administracije. Promjenu stava kasnije je pokazala i Giorgia Meloni, koja je ušla u otvoreni sukob s američkim predsjednikom nakon njegovih tvrdnji da ga je “preklinjala za fotografiju”.
