Hiljade Poljaka okupilo se u subotu u Varšavi na protestu protiv ilegalnih migracija i evropske migracione politike, odazvavši se na poziv glavne opozicione stranke Pravo i pravda (PiS), koja podržava nacionalističkog predsjednika Karola Nawrockog.
Demonstranti iz različitih dijelova zemlje okupili su se u 14:00 sati na Dvorskom trgu u Starom gradu, popularnoj turističkoj destinaciji, uprkos obilnoj i upornoj kiši. Protesti dolaze u kontekstu kohabitacije u Poljskoj, nakon što je Nawrocki izabran za predsjednika ovog ljeta. Njegov protivkandidat bio je gradonačelnik Varšave Rafal Trzaskowski, kandidat proevropske koalicione vlade predvođene Donaldom Tuskom.
Predsjednik i vlada sukobljeni su oko ključnih pitanja, uključujući diplomatiju, podršku Ukrajini, migracionu politiku i reforme koje Brisel smatra neliberalnim, a koje je pokrenula stranka PiS, na vlasti od 2015. do 2023. godine. Nawrocki i PiS posebno kritikuju Evropski pakt o migracijama, usvojen prošle godine, koji predviđa raspodjelu desetina hiljada ljudi iz tzv. „zemalja prve linije“ EU u druge države članice, u okviru solidarnosti.
Poljski predsjednik u pismu predsjednici Evropske komisije Ursuli von der Leyen upozorio je da Poljska već odigrala svoju ulogu u prihvatu migranata, uzimajući u obzir oko milion ukrajinskih izbjeglica koje su pobjegle od ruske invazije 2022. godine. “Velika većina Poljaka, bez obzira na političko opredjeljenje, protivi se prisilnom preseljenju migranata u Poljsku. Neću pristati na sprovođenje Pakta o migracijama i azilu u Poljskoj”, naveo je Nawrocki.
Njegovu poziciju pozdravio je i mađarski premijer Viktor Orban, poznat po svom suprotnom stavu prema Briselu i odbijanju vojne pomoći Ukrajini. “Evropa se budi: predsjednik Nawrocki odbija da provede Migracioni pakt u Poljskoj. I mi odbijamo. Sada nas je dvoje. Ako nam se pridruži treći – to će već biti pobuna”, napisao je Orban na platformi X.
S druge strane, poljski premijer Donald Tusk, koji se takođe protivi dolasku novih izbjeglica, iskoristio je platformu X da se našali na račun subotnjih protesta. Podsjetio je da je Poljska izdala rekordan broj boravišnih dozvola između 2015. i 2023. godine, okrivivši za to lidera PiS-a Jaroslawa Kaczyńskog, koji je i organizator protesta. “Samo Jaroslaw Kaczyński je sposoban privući rekordan broj migranata u Poljsku, a onda pozivati na proteste protiv migranata”, napisao je Tusk.
Podaci Eurostata pokazuju da je Poljska između 2015. i 2023. izdala šest miliona boravišnih dozvola, dok su Njemačka i Francuska izdale 4,3 miliona, odnosno 2,4 miliona. U 2024. godini Varšava je izdala skoro 489.000 boravišnih dozvola – treći najveći broj u EU, ali najmanji za Poljsku od 2014. godine.
Neposredno prije početka protesta, Tusk je objavio na X-u da Poljska neće biti pogođena preseljenjima predviđenim Migracionim paktom, dok Evropska komisija planira detaljno predstaviti svoje planove 15. oktobra.
