Iranske vlasti pokrenule su masovnu kampanju hapšenja i zastrašivanja širom zemlje, nakon što su antivladini protesti, najkrvaviji od Islamske revolucije 1979. godine, brutalno ugušeni, potvrdili su izvori za Reuters.
Demonstracije su počele u decembru na Velikom bazaru u Teheranu zbog teške ekonomske situacije, ali su se ubrzo proširile i na druge gradove, prerastajući u širi pokret protiv režima. Analitičari ocjenjuju da su protesti predstavljali najveću prijetnju iranskoj vlasti u posljednjih gotovo 50 godina.
Vlasti su odgovorile silom – prekinut je internet, a prema podacima organizacija za ljudska prava, hiljade demonstranata su ubijene. Zvanični Teheran nasilje pripisuje „naoružanim teroristima“ povezanim s Izraelom i Sjedinjenim Američkim Državama.
Kampanja straha i tajni pritvori
Pet anonimnih aktivista potvrdilo je da su sigurnosne snage u danima nakon protesta počele koordiniranu kampanju hapšenja, uz pojačano prisustvo na ulicama i kontrolne punktove.
„Hapse sve redom. Niko ne zna gdje ih odvode niti gdje ih drže. Ovim hapšenjima i prijetnjama pokušavaju unijeti strah u društvo“, rekao je jedan od aktivista.
Slična svjedočenja dali su advokati, ljekari i drugi svjedoci, dok su dva iranska zvaničnika, takođe anonimna, potvrdila masovne pritvore.
Hiljade uhapšenih, među njima i maloljetnici
Američka organizacija za ljudska prava HRANA navodi da je tokom protesta ubijeno 6.373 osoba – među njima 5.993 demonstranta, 214 pripadnika sigurnosnih snaga, 113 maloljetnika i 53 slučajna prolaznika. Uhapšeno je najmanje 42.486 ljudi.
Zvanični Teheran, međutim, javno je 21. januara objavio brojku od 3.117 poginulih, što je znatno niže od procjena nezavisnih organizacija.
Tri advokata iz Irana ističu da su u proteklim danima zaprimili veliki broj poziva porodica koje traže pravnu pomoć, uključujući roditelje čija su djeca mlađa od 18 godina među pritvorenima.
Situacija u zemlji i dalje ostaje izuzetno napeta, dok međunarodna zajednica sa rastućom zabrinutošću prati represiju nad civilnim stanovništvom i obim hapšenja.
