Nedeljko Elek godinama je bio jedno od najprepoznatljivijih imena poslovno-političkog kruga na području Istočnog Sarajeva. Njegov put od lokalnog privrednika do čovjeka koji je kontrolisao važne javne sisteme i imao direktan pristup vrhovima vlasti u RS-u predstavlja jednu od ilustracija načina na koji se u ovom entitetu prepliću privatni kapital, politička bliskost i upravljanje javnim resursima.
Elekova karijera nije se gradila samo kroz klasično poslovanje, nego i kroz poslove povezane sa institucijama Republike Srpske, javnim preduzećima i projektima od strateškog značaja. Upravo ta kombinacija privatnog biznisa i funkcija u javnom sektoru omogućila mu je da u relativno kratkom periodu postane jedan od najuticajnijih ljudi u sarajevsko-romanijskoj regiji.
Njegov uspon počeo je velikim poslovnim aranžmanom iz 2015. godine, kada je firma „Megasun“, čiji je tada bio suvlasnik, prodala Vladi Republike Srpske objekat u Istočnom Sarajevu namijenjen za administrativne potrebe entitetskih institucija. Vrijednost transakcije od 26,6 miliona KM izazvala je brojne polemike i pitanja javnosti zbog visine iznosa, načina realizacije posla i poređenja sa sličnim investicijama drugih institucija.
Taj posao postao je svojevrsna prekretnica u Elekovom poslovnom razvoju. Nakon njega, njegovo ime sve češće se pojavljivalo uz velike projekte, javne funkcije i institucije koje raspolažu značajnim budžetima.
Od privatnog kapitala do upravljanja javnim sistemima
Nakon poslovnog uspjeha sa „Megasunom“, Elek se sve više približavao strukturama vlasti. Njegovo imenovanje na čelo Nadzornog odbora Olimpijskog centra „Jahorina“ označilo je ulazak u svijet upravljanja javnim resursima.
Jahorina je godinama predstavljana kao jedan od najvažnijih razvojnih projekata Republike Srpske, sa velikim ulaganjima, kreditima i infrastrukturnim projektima. Funkcija u ovoj kompaniji donosila je ne samo ekonomsku, nego i političku težinu, jer je riječ o sistemu koji je povezan sa velikim investicijama i interesima različitih poslovnih krugova.
Sa te pozicije Elek je postao jedan od ključnih ljudi u regiji. Njegov uticaj više nije bio ograničen samo na privatni sektor, već se proširio na javne kompanije i odluke koje su imale širi politički značaj.
Dodatnu moć dobio je 2022. godine kada je imenovan za direktora preduzeća „Sarajevo-gas“ Istočno Sarajevo. Dolazak na čelo ovog javnog preduzeća otvorio mu je pristup energetskom sektoru, jednom od najvažnijih područja u svakoj politici.
Gasovod kao simbol najveće ambicije
Najveći projekat koji je vezan za njegov mandat u „Sarajevo-gasu“ bio je ugovor o projektovanju i izgradnji magistralnog gasovoda Šepak–Novi Grad, vrijedan 1,29 milijardi KM.
Taj projekat predstavljen je kao strateški za energetsku budućnost Republike Srpske, ali je istovremeno otvorio brojna pitanja o finansiranju, izvođačima, opravdanosti i dugoročnim efektima za građane.
Potpisivanje ugovora vrijednog više od milijardu maraka dodatno je pokazalo koliko je Elekova pozicija u tom trenutku bila snažna. Bio je čovjek koji je istovremeno imao funkciju u javnom preduzeću, uticaj u turističkom sektoru i političku podršku najmoćnijih struktura vlasti.
Ali upravo ta koncentracija moći kasnije je postala i razlog zbog kojeg se njegov pad odvijao jednako brzo kao i njegov uspon.
Promjena odnosa sa vrhom SNSD-a
Dugo vremena Elek je važio za osobu blisku lideru SNSD-a Miloradu Dodiku. Njihova politička i poslovna povezanost često je bila predmet javnih komentara, jer se Elek pojavljivao kao jedan od ljudi od povjerenja unutar sistema vlasti Republike Srpske.
Međutim, odnosi su se promijenili. Nakon odluke Upravnog odbora „Sarajevo-gasa“ da ga razriješi funkcije direktora, postalo je jasno da je izgubio podršku političkog centra koji mu je godinama omogućavao snažnu poziciju.
Njegova smjena otvorila je pitanje koliko su funkcije u javnim kompanijama stabilne kada se promijeni politička podrška. Čovjek koji je godinama bio simbol poslovnog približavanja vlasti, u kratkom periodu našao se na drugoj strani sistema koji ga je ranije promovirao.
Kraj jedne ere ili samo privremeni udar?
Iako je izgubio funkciju direktora „Sarajevo-gasa“, pitanje njegovog potpunog odlaska iz sistema još nije zatvoreno. Njegova pozicija u Olimpijskom centru „Jahorina“ i dalje zavisi od odluka institucija i predstavnika državnog kapitala.
Zbog toga slučaj Nedeljka Eleka nije samo priča o jednom čovjeku i jednoj smjeni. On je ogledalo šireg političkog modela u kojem se poslovni uspjeh često povezuje sa blizinom centrima moći, a politička zaštita može biti ključni faktor u usponu, ali i padu.
Njegova biografija posljednjih godina pokazuje kako se u Republici Srpskoj granica između biznisa i politike često briše. Od višemilionskih poslova do upravljanja strateškim kompanijama, Elekov put predstavlja primjer kako se gradi uticaj — ali i koliko brzo taj uticaj može nestati kada se promijene politički odnosi.
Za sada ostaje otvoreno pitanje da li je njegov odlazak sa funkcija samo kraj jednog poglavlja ili početak nove političke borbe unutar struktura koje su ga godinama podržavale.
