Situacija u Perzijskom zaljevu dodatno se zaoštrila nakon što su Sjedinjene Američke Države primorale kineski tanker „Rich Starry“ da promijeni kurs i odustane od prolaska kroz Hormuški moreuz, ključnu tačku svjetske trgovine energentima.
Brod, koji je prevozio 250.000 barela metanola prema omanskoj luci Sohar, okrenut je u Omanski zaljev nakon što je, prema dostupnim informacijama, dobio naređenje da promijeni rutu. Time je spriječen pokušaj prolaska koji je mogao predstavljati prvi test američke blokade uvedene početkom sedmice.
Odluka administracije predsjednika Donald Trump da uvede stroge mjere protiv brodova povezanih s Iranom dodatno je podigla tenzije. Američke vlasti jasno su poručile da neće dozvoliti prolaz tankerima koji su pod sankcijama, uključujući i kineske, čime su poslale direktnu poruku Pekingu i lideru Xi Jinping.
Peking je reagovao oštro, nazivajući potez Washingtona „opasnim i neodgovornim“, upozoravajući da bi ovakvi koraci mogli dodatno destabilizirati ionako krhku situaciju u regionu. Iako „Rich Starry“ nije prevozio robu iz Irana, brod i njegova kompanija ranije su se našli pod američkim sankcijama zbog poslovanja s Teheranom.
Američki zvaničnici tvrde da se blokada provodi bez izuzetaka, dok je ministar finansija Scott Bessent naglasio da kineskim tankerima neće biti dozvoljen pristup energentima iz regiona. U prvim danima operacije, koju provodi više od 10.000 američkih vojnika uz snažnu pomorsku i zračnu podršku, nijedno plovilo nije uspjelo proći kroz kontrolisanu zonu.
Istovremeno, zabrinutost raste i među američkim saveznicima. Saudijska Arabija vrši diplomatski pritisak na Washington, strahujući od moguće iranske odmazde koja bi mogla uključivati blokadu Bab al-Mandeb, strateškog prolaza kroz koji prolazi značajan dio svjetske trgovine naftom.
Prestolonasljednik Mohammed bin Salman navodno poziva na smirivanje situacije i povratak pregovorima, upozoravajući na potencijalne ekonomske posljedice eskalacije sukoba.
Analitičari ocjenjuju da je ovaj potez Washingtona više od pukog provođenja sankcija – riječ je o demonstraciji sile i jasnom signaliziranju nove faze globalnog nadmetanja između SAD-a i Kine, u kojem energetski pravci postaju ključna tačka geopolitičkog sukoba.
