Mnoge koristi meditacije, posebno u smanjenju stresa i anksioznosti, godinama su predmet istraživanja i debate. Iako se vjerovalo da je za postizanje pozitivnih efekata potrebna redovna, dugotrajna praksa, nova studija pokazuje da meditacija može promijeniti moždanu aktivnost za samo nekoliko minuta, čak i kod potpunih početnika.
Naučnici su otkrili da se mjerljive promjene u mozgu javljaju nakon samo dvije do tri minute, a vrhunac dostižu nakon sedam minuta.
Kako su praćene promjene u mozgu
Studija, koju su proveli naučnici sa Medicinskog fakulteta Harvard, imala je za cilj da utvrdi tačno koliko je vremena potrebno da meditacija počne djelovati. Koristeći elektroencefalografiju visoke gustoće (HD-EEG), snimali su moždanu aktivnost učesnika u realnom vremenu.
Učesnici su podijeljeni u tri grupe kako bi se razumio utjecaj prakse na različite nivoe iskustva. Prvu grupu su činili potpuni početnici bez prethodnog iskustva s meditacijom. Druga i treća grupa su uključivale "početnike u meditaciji" i napredne meditante iz tradicije Isha Yoga.
Fokusirajte se na meditaciju disanja
Istraživači su se fokusirali na specifičnu praksu indijskog jogija Sadhgurua, osnivača Isha fondacije. Njegove meditacije se zasnivaju na posmatranju vlastitog daha tokom opuštanja. Praćenjem promjena moždanih talasa, naučnici su brzo zaključili da se značajne promjene javljaju nakon samo dvije do tri minute, s vrhuncem nakon sedam minuta meditacije. To je važilo čak i za ljude koji nikada prije nisu meditirali.
„Ovi nalazi pokazuju jasne i snažne koristi koje meditacija svjesnosti može donijeti svakome ko odvoji vrijeme za vježbanje“, rekao je za Newsweek autor studije Balachundhar Subramaniam, profesor na Medicinskom fakultetu Harvard. „Jednostavno je i lako za izvesti, a efekti su izuzetno pozitivni za mozak. Stres, anksioznost, depresija, gubitak fokusa i drugi mentalni izazovi mogu se efikasno i sigurno liječiti ovim tehnikama.“
Šta su naučnici otkrili?
Ljudski mozak proizvodi različite vrste valova ovisno o stanju u kojem se nalazimo. Beta valovi se javljaju tokom visoke mentalne aktivnosti, rješavanja problema, ali i u stanjima stresa i anksioznosti. Alfa valovi se javljaju kada je um opušten, ali budan, dok su theta valovi tipični za stanja duboke relaksacije, često neposredno prije spavanja.
Samo nekoliko minuta nakon početka meditacije, istraživači su primijetili da su učesnici ušli u stanje dublje relaksacije, što je dokazano promjenama u theta i alfa valovima. Istovremeno, promjene u nižim beta frekvencijama ukazivale su na fokusiraniju budnost.
Nakon sedam minuta, učesnici su ušli u stanje koje su istraživači opisali kao "opuštena budnost", osjećajući se znatno smirenije i fokusiranije. Studija je također otkrila da napredni praktičari Isha joge konstantno imaju veću aktivnost theta valova, što je povezano s nižim ukupnim nivoom stresa i poboljšanom pažnjom i raspoloženjem.
Naučnici ističu da ovi rezultati nude do sada najjači dokaz o tome koliko tehnike meditacije mogu biti korisne za mentalno blagostanje, posebno u vrijeme kada nivo stresa i anksioznosti raste.
