Ministar sa teretom: Kada dug od 1.400 maraka postane politička činjenica
Imenovanje Neda Puhovca za ministra trgovine i turizma Republike Srpske otvorilo je pitanje koje se u ovoj zemlji uporno gura pod tepih: da li se kriteriji za obnašanje javnih funkcija mjere političkom lojalnošću ili ličnom i profesionalnom odgovornošću. Jer, iza uredne biografije i ministarske fotelje ostaje niz sudskih činjenica koje nisu stvar političkog stava, nego javnog zapisa.
Imovina aktuelnog ministra bila je predmet izvršnog postupka zbog duga prema jednoj osiguravajućoj kući iz Banjaluke, u iznosu od 1.444 KM. Postupak je vođen tokom 2022. godine pred Osnovnim sudom Brčko distrikta, a kao izvršenik u predmetu naveden je upravo Ned Puhovac. Sudski spisi potvrđuju da se nije radilo o opomeni ili neformalnom potraživanju, već o punom izvršnom postupku koji je uključivao procjenu i pripremu prodaje nekretnine.
Prema sudskim podacima, predmet izvršenja bila je parcela označena kao okućnica ukupne površine 181 kvadratni metar. U njenom sastavu nalaze se dvorište od 99 kvadratnih metara, prizemna stambena zgrada bez građevinske dokumentacije površine 71 kvadratni metar, te pomoćni objekat od 11 kvadratnih metara. Puhovac je na toj imovini imao upisano pravo građenja u omjeru od jedne šestine – dovoljno da bude obuhvaćen izvršenjem, ali i da se jasno vidi njegov imovinski status.
Procjenu tržišne vrijednosti izvršila je nadležna poreska institucija Brčko distrikta u martu 2022. godine, pri čemu je ukupna vrijednost nekretnina i prava izvršenika procijenjena na 10.595,17 KM. Na osnovu toga Sud je donio odluku da se prva prodaja putem usmenog javnog nadmetanja održi 29. augusta iste godine, uz jasno precizirano pravilo da nekretnina ne može biti prodata ispod polovine procijenjene vrijednosti, odnosno ispod 5.297,58 KM.
Dodatni problem predstavljaju tereti upisani na istoj nekretnini. U C listu evidentirane su zakonske hipoteke radi naplate javnih prihoda u iznosima od 700,37 KM i 497,87 KM, na osnovu rješenja Direkcije za finansije Brčko distrikta. Sud je, uz to, izrekao i zabranu otuđenja nekretnine, uz upozorenje na krivično-pravne posljedice u slučaju njenog kršenja. Drugim riječima, riječ je o imovini koja je u tom trenutku bila pod punim institucionalnim nadzorom zbog dugovanja.
Kako je postupak okončan – javnosti danas nije poznato. No ono što jeste poznato jeste da je sve ovo dio zvanične sudske dokumentacije, a ne politička konstrukcija. I upravo tu leži suština problema: ako se dug od 1.400 maraka, sa svim pratećim hipotekama i zabranama, može relativizirati u političkom imenovanju, šta se onda uopće smatra ozbiljnom preprekom za obnašanje ministarske funkcije?
Ned Puhovac, rođen 1959. godine u Brčkom, diplomirani ekonomista i po nacionalnosti Bošnjak, danas je ministar u Vladi Republike Srpske na čijem je čelu Savo Minić. Njegovo imenovanje dolazi u trenutku kada se vlast zaklinje u stabilnost, odgovornost i ekonomski razvoj. No stabilnost ne počinje od parola, već od elementarne finansijske urednosti onih koji upravljaju javnim resorima.
Ovdje se ne radi o linču, niti o moraliziranju sitnog duga. Radi se o principu. Ako ministar koji treba voditi trgovinu i turizam dolazi sa teretom sudskog izvršenja i imovinom opterećenom hipotekama, onda javnost ima pravo da pita: da li su kriteriji za vlast u Republici Srpskoj svedeni na puku podobnost, a ne na povjerenje i kredibilitet?
Jer u zemlji u kojoj se običnim građanima blokiraju računi zbog mnogo manjih iznosa, činjenica da je ministar bio na ivici prodaje imovine zbog duga postaje mnogo više od lične epizode. Ona postaje politička poruka – i to poruka da standardi važe samo za one koji nemaju političku funkciju.
