Izraelska mornarica odigrala ključnu ulogu u operacijama protiv Irana i Hezbollaha
Izraelska mornarica odigrala je jednu od ključnih uloga u operacijama protiv Irana i Hezbollaha, postavši važan element u izvođenju preciznih udara zahvaljujući bliskoj saradnji s vojnom obavještajnom službom i Sjedinjenim Američkim Državama.
Prema dostupnim informacijama, 26. marta izraelska vojska objavila je da je njena pomorska obavještajna služba učestvovala u operaciji u kojoj je ubijen komandant mornarice Iranske revolucionarne garde (IRGC) Ali Reza Tangsiri u Bandar Abbasu. Istovremeno su izvedeni udari na objekte povezane s proizvodnjom krstarećih raketa te infrastrukturu vezanu za iranske podmornice i druge pomorske kapacitete.
Navodi se da su Izrael i SAD nekoliko puta ranije pokušali eliminisati Tangsirija, ali da su prethodni pokušaji bili neuspješni. Tek posljednja operacija rezultirala je njegovim ubistvom, što su pojedini analitičari ocijenili događajem koji je dodatno povećao pritisak na Teheran tokom pregovora o prekidu vatre.
Dugotrajna obavještajna priprema
Operacija je, prema dostupnim informacijama, bila rezultat višemjesečnog rada izraelske pomorske obavještajne službe koja je pratila kretanje visokih iranskih mornaričkih zvaničnika i identifikovala njihove obrasce ponašanja.
Prikupljeni podaci potom su proslijeđeni Vojnoj obavještajnoj službi i Izraelskom ratnom zrakoplovstvu, dok je Direktorat za pomorske operacije izvršio završnu provjeru informacija neposredno prije izvođenja udara.
Istovremeno su izvedeni napadi na dvije lokacije u Teheranu za koje se tvrdi da su služile razvoju i proizvodnji krstarećih raketa dugog dometa pod nadzorom iranskog Ministarstva odbrane. Riječ je o projektilima sposobnim za gađanje pomorskih i kopnenih ciljeva, uključujući američke i savezničke snage u području Hormuškog moreuza.
Više od 150 operacija
Izraelska mornarica je do sredine aprila učestvovala ili pružila ključne obavještajne podatke za ukupno 154 vojne operacije tokom početne faze sukoba s Iranom i Hezbollahom.
Od toga je 95 operacija bilo usmjereno protiv ciljeva u Iranu, dok je 68 udara izvela američka vojska koristeći informacije koje je dostavila izraelska pomorska obavještajna služba.
Prema navodima, cilj tih operacija bio je smanjenje iranskih sposobnosti za ugrožavanje pomorskog saobraćaja kroz Hormuški moreuz, jednu od najvažnijih svjetskih energetskih ruta.
Priznato učešće u operaciji u Bejrutu
Izraelska mornarica je prvi put javno priznala svoje učešće u napadu na hotel Ramada u Bejrutu 8. marta, u kojem je, prema izraelskim tvrdnjama, ubijeno pet visokih pripadnika Kuds snaga IRGC-a koji su sarađivali s Hezbollahom.
Tokom operacije lansirano je 14 raketa s dva izraelska ratna broda, pri čemu je jedna od meta bila osoba za koju Izrael tvrdi da je koordinirala transfer oko 770 miliona dolara iz Irana prema Hezbollahu tokom prethodne godine.
Zašto upravo mornarica?
Izraelska vojna obavještajna služba procijenila je da je mornarica najpogodnija za izvođenje pojedinih udara zbog mogućnosti dugotrajnog boravka u blizini područja operacije.
Za razliku od aviona i bespilotnih letjelica, ratni brodovi mogu ostati u stanju pripravnosti satima ili danima, čekajući optimalan trenutak za napad. Time se povećava preciznost i smanjuje rizik od kolateralne štete, posebno u gusto naseljenim urbanim sredinama.
Navodi se i da je mornarica učestvovala u operaciji u kojoj je ubijen zamjenik komandanta Hezbolahove Sjeverne komande unutar mobilnog komandnog centra, gdje je vrijeme između prijema obavještajnih podataka i izvođenja udara bilo izuzetno kratko.
Nove tehnologije
Kao jedan od najznačajnijih tehnoloških napredaka navodi se razvoj sistema koji omogućava izradu preciznih digitalnih modela ciljanih područja za svega nekoliko sati, dok je ranije za isti proces bilo potrebno više dana.
Takvi modeli omogućavaju detaljno planiranje i simulaciju operacija prije njihovog izvođenja, čime se povećava preciznost i smanjuju operativni rizici.
Širi značaj
Ovi podaci ukazuju na sve veću integraciju izraelske mornarice u strateške operacije daleko od izraelske obale te na intenzivnu obavještajnu saradnju između Izraela i Sjedinjenih Američkih Država u praćenju iranskih vojnih aktivnosti. Istovremeno pokazuju da pomorske snage danas imaju znatno širu ulogu od klasične zaštite pomorskih komunikacija, uključujući prikupljanje obavještajnih podataka, precizne udare i podršku zajedničkim operacijama na regionalnom nivou.
