Grupa poslanika Narodne skupštine Republike Srpske (NSRS) učestvovala je na online okruglom stolu sa predstavnicima ruskog Federalnog vijeća, uključujući i zvaničnike koji se nalaze pod međunarodnim sankcijama, a centralne teme bile su Drugi svjetski rat, “revizija historije” i savremeni geopolitički izazovi.
Skup je održan 21. maja 2026. godine u online formatu, a u zvaničnim porukama učesnici su naglasili potrebu “očuvanja sjećanja na žrtve nacizma i suprotstavljanja reviziji istorije”. Diskusija je, prema saopštenjima, obuhvatila i stradanja sovjetskog i srpskog naroda tokom Drugog svjetskog rata, rat u Bosni i Hercegovini 1992–1995. godine, kao i interpretacije Dejtonskog mirovnog sporazuma.
Fokus na historijske narative i političke poruke
Okrugli sto pod nazivom “Lekcije Drugog svjetskog rata, novi izazovi današnjice – preporod nacizma” okupio je i Elenu Afanasjevu, zamjenicu predsjedavajućeg Komiteta za međunarodne poslove Federalnog vijeća Rusije, koja je pod sankcijama više zapadnih država zbog uloge u procesima povezanim s aneksijom ukrajinskih teritorija.
Afanasjeva je tokom obraćanja iznijela tvrdnje da je u savremenom periodu došlo do “revizije ishoda Drugog svjetskog rata”, navodeći da su u zapadnim državama na vlast došle generacije političara koje, kako je rekla, “ne snose nikakvu moralnu odgovornost za ono što se dogodilo prije osamdeset godina”.
Dodala je i da su “oni koji nisu uspjeli pobijediti na bojnom polju oslanjali se na informacije i psihološke operacije kako bi diskreditovali i obezvrijedili ishod rata”.
Optužbe o revizionizmu i analiza stručnjaka
Istraživač hibridnih prijetnji Ruslan Trad iz Atlantic Councila ocijenio je za Detektor da se ovakva retorika uklapa u širi obrazac djelovanja Moskve, posebno u kontekstu korištenja historijskih narativa kao političkog alata.
Prema njegovim riječima, terminologija poput “borbe protiv historijskog revizionizma” često se koristi kao dio strategije meke moći, s ciljem delegitimizacije zapadnih interpretacija historije i opravdavanja savremenih političkih poteza Rusije, uključujući i rat u Ukrajini.
Sličan stav iznio je i Stratcom Evropske unije, koji u svojim izvještajima navodi da se u medijima i javnim istupima bliskim Kremlju često povlače paralele između savremene Evrope i nacizma, što se ocjenjuje kao oblik propagandnog diskursa.
Kontroverze oko učesnika i historijskih interpretacija
Na skupu je učestvovala i Jelena Guskova, koja je govorila o značaju rusko-srpskih odnosa i njihovom očuvanju kroz institucionalne i političke kontakte. Ona je ranije bila predmet kritika zbog stavova o ratnim zločinima u Bosni i Hercegovini, uključujući i negiranje genocida u Srebrenici, što je izazvalo brojne osude u akademskoj i stručnoj javnosti.
Tokom obraćanja, Guskova je tvrdila da se podaci o broju žrtava i prirodi događaja u Srebrenici različito interpretiraju, uz navode koji su u suprotnosti sa presudama međunarodnih sudova.
Politički okvir i šire veze
Učesnici iz Republike Srpske i ranije su, kako se navodi, učestvovali u sličnim događajima koji su uključivali rasprave o ratovima 20. vijeka i savremenim političkim odnosima u regionu.
Na skupu su se mogli čuti i stavovi o stradanju srpskog naroda tokom Drugog svjetskog rata i rata u BiH, kao i kritike na račun načina na koji se interpretiraju ratni događaji u javnom prostoru.
Analitičari upozoravaju da se historijski narativi u ovakvim formatima često koriste za političku legitimaciju i jačanje postojećih ideoloških veza između institucija u RS i Ruskoj Federaciji.
Širi sigurnosni kontekst
Prema ocjenama Ruslana Trada, ovakvi oblici saradnje imaju i širi sigurnosni značaj, jer jačaju institucionalne veze koje su manje podložne međunarodnim sankcijama u odnosu na ekonomske ili energetske odnose.
On ističe da se kroz parlamentarnu i ideološku saradnju produbljuje politički utjecaj, posebno u kontekstu odnosa između Republike Srpske i Ruske Federacije, što već godinama predstavlja važan element regionalne geopolitike.
