Kada Vašington pregovara sa Kremljom, zašto bi Evropa i dalje plaćala račun?
Ovu ironiju je teško propustiti.
Više od četiri godine od evropskih saveznika se traži jedinstvo. Tražila se disciplina. Tražile su se sankcije, milijarde eura pomoći Ukrajini, povećanje vojnih budžeta, ekonomske i političke žrtve. Poruka je bila jasna: Zapad mora govoriti jednim glasom protiv Rusije.
Danas, dok Donald Trump vodi 90-minutne telefonske razgovore s Vladimirom Putinom i traži diplomatska rješenja, postavlja se pitanje koje mnoge evropske prijestolnice možda tiho postavljaju, ali koje građani imaju pravo postaviti otvoreno:
Ako Washington može direktno pregovarati s Moskvom, zašto se to pravo ne odnosi i na evropske prijestolnice?
Na kraju krajeva, ko je podnio najveći teret rata?
Evropske zemlje su se suočile s energetskom krizom. Ekonomije Evropske unije su apsorbovale šokove inflacije i troškove sankcija.
Evropski poreski obveznici su finansirali uzastopne pakete pomoći za Ukrajinu, dok su se milioni izbjeglica naseljavali u evropskim gradovima.
Naravno, Sjedinjene Države su također pružile značajnu vojnu, finansijsku i političku podršku Ukrajini. Ali za Evropu, ovaj rat nije bio samo pitanje strategije. To je bio svakodnevni ekonomski i društveni trošak.
Stoga, ako američka administracija odluči istražiti kompromis s Kremljom, to će stvoriti političku dilemu za evropske saveznike.
Treba li Evropa čekati ishod pregovora između Washingtona i Moskve?
Ili bi trebala izgraditi i vlastite diplomatske kanale, štiteći svoje sigurnosne i ekonomske interese?
U diplomatiji nema vječnih prijateljstava. Postoje trajni interesi.
Historija je to dokazala više puta.
Amerika mijenja administracije. Prioriteti se mijenjaju. Predsjednici dolaze i odlaze. Dok Evropa ostaje tu, na istoj geografiji, s istim istočnim susjedom i istim sigurnosnim izazovima.
Zbog toga mnogi analitičari tvrde da bi Evropska unija trebala izgraditi autonomniju vanjsku politiku i onu koja je manje zavisna od političkih ciklusa u Washingtonu.
Telefonski poziv između Trumpa i Putina sam po sebi nije problem. Diplomatski dijalog je uvijek bolji od vojne eskalacije.
Ali problem nastaje ako se od evropskih partnera traži da godinama finansiraju strategiju, dok se najvažnije odluke donose na direktnoj liniji između Washingtona i Moskve.
Ako je diplomatski posao dozvoljen za Ameriku, zašto bi onda bio tabu za Evropu?
Ovo nije antiameričko pitanje.
To je pitanje političkog suvereniteta Evrope.
Jer, na kraju krajeva, ako je rat bio kolektivan, čak se ni mir ne može pregovarati kao "poslovni telefonski poziv" između dvije prijestolnice, dok ostatak saveza čeka u hodniku da sazna rezultat.
