Finansijsko poslovanje Službe predsjednika RS za prošlu godinu ponovo je otvorilo pitanje načina na koji se troši javni novac u najvišim institucijama entiteta, nakon što je objavljen izvještaj entitetske revizije koji, iako formalno daje pozitivno mišljenje, sadrži niz stavki koje izazivaju pažnju stručne i političke javnosti.
Tokom najvećeg dijela 2025. godine na čelu ove institucije nalazio se Milorad Dodik, dok je krajem oktobra funkciju vršioca dužnosti preuzela Ana Trišić-Babić. Upravo u tom periodu, prema revizorskim nalazima, evidentiran je izuzetno visok nivo ukupnih rashoda, ali i struktura trošenja koja je otvorila niz pitanja o njihovoj detaljnoj razradi.
Visoki rashodi i dominantna “nevidljiva” stavka
Ukupni godišnji izdaci Službe predsjednika Republike Srpske premašili su 83 miliona konvertibilnih maraka, što ovu instituciju svrstava među najskuplje administrativne aparate u okviru entitetskog budžeta. Iako je dio sredstava jasno definisan kroz plate, materijalne troškove i administrativne obaveze, najviše pažnje privukla je stavka označena kao “ostali neklasifikovani rashodi”, koja sama po sebi prelazi 60 miliona KM.
Revizorski izvještaj navodi da se radi o najvećem pojedinačnom segmentu potrošnje, koji nije dodatno detaljno razložen kroz javno dostupnu dokumentaciju u mjeri koja bi omogućila potpunu analitičku transparentnost.
Nabavke, ugovori i direktni sporazumi
U dijelu koji se odnosi na javne nabavke, revizija je obuhvatila ukupno 2,7 miliona KM potrošnje kroz različite procedure, uključujući i 23 direktna sporazuma. Iako su takvi oblici nabavke zakonski dozvoljeni, oni se u javnim finansijama često smatraju manje transparentnim, jer ne podliježu istom stepenu konkurencije kao otvoreni postupci.
Revizija, međutim, u ovom segmentu nije utvrdila formalne nepravilnosti, ali je sama struktura procedura ostala predmet interesovanja javnosti zbog učestalosti direktnih ugovora.
Troškovi ličnih primanja i operativnog funkcionisanja
Na bruto plate i lična primanja u okviru Službe predsjednika potrošeno je skoro pet miliona KM, dok je najveći dio preostalih rashoda vezan za širok spektar operativnih troškova – od zakupa i režijskih troškova, do komunikacija, transporta i službenih putovanja.
Samo segment putovanja i smještaja približio se iznosu od pola miliona KM, dok su troškovi korištenja mobilnih telefona premašili 115 hiljada KM, što ukazuje na visok nivo operativne aktivnosti institucije.
Naknade, savjetnici i sigurnosna komponenta
Dodatnu dimenziju finansijske slike čine i različite vrste naknada van redovnog radnog odnosa. Među njima se izdvajaju funkcionalni dodaci savjetnicima angažovanim bez stalnog zaposlenja, kao i ugovori o djelu i senatorski dodaci.
Posebna stavka odnosi se i na pripadnike Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske angažovane na poslovima obezbjeđenja, za koje je izdvojeno gotovo 138 hiljada KM, što pokazuje da sigurnosni aspekt predsjedničke funkcije predstavlja značajnu budžetsku stavku.
Političko pitanje, a ne samo računovodstveno
Iako je revizija formalno zaključila da nema osnova za negativno mišljenje, činjenica da više od 70 posto ukupnih rashoda nije detaljno razložen u klasičnim budžetskim kategorijama otvara prostor za političku i javnu debatu o standardima transparentnosti.
Upravo ta struktura troškova, u kojoj dominiraju široko definisane kategorije, često postaje predmet šire rasprave o kontroli javnih finansija i odgovornosti institucija prema građanima.
Analitičari upozoravaju da pozitivno revizorsko mišljenje ne znači nužno i potpunu jasnoću trošenja, već prije svega usklađenost sa formalnim pravilima, dok ostaje otvoreno pitanje koliko su pojedine stavke zaista precizno i javno objašnjene.
