Američki državni sekretar Marco Rubio boravi u Budimpešti, gdje će razgovarati s mađarskim premijerom Viktor Orban i članovima njegove vlade. Posjeta dolazi u osjetljivom političkom trenutku – svega dva mjeseca prije parlamentarnih izbora u Mađarskoj, zakazanih za 12. april.
Tokom sastanaka planirano je potpisivanje sporazuma o civilnoj nuklearnoj saradnji, čije je sklapanje ranije najavio američki predsjednik Donald Trump. Time Washington nastoji dodatno učvrstiti energetske veze s Budimpeštom, ali i ojačati politički savez s Orbanom.
Rubio je u Mađarsku stigao iz Slovačke, nakon učešća na Minhenske sigurnosne konferencije u Njemačkoj. I Slovačka i Mađarska, koje vode euroskeptični populisti protivnici vojne pomoći Ukrajini i otvoreni simpatizeri Trumpove politike, predstavljaju povoljno okruženje za američkog šefa diplomatije dok radi na produbljivanju energetskih sporazuma u srednjoj Evropi.
Orban i njegova stranka Fidesz suočavaju se s najozbiljnijim izbornim izazovom otkako je 2010. ponovo preuzeo vlast. Iako je u Evropskoj uniji često percipiran kao najbliži saveznik ruskog predsjednika Vladimir Putin, Orban paralelno gradi bliske odnose s Trumpom i njegovim pokretom Make America Great Again (MAGA).
Trump je početkom mjeseca na svojoj platformi Truth Social javno podržao Orbana, nazvavši ga “zaista snažnim i moćnim liderom” te “pravim prijateljem, borcem i POBJEDNIKOM”. Američki predsjednik posebno cijeni Orbanovu tvrdu politiku prema migracijama, simboliziranu podizanjem ograde na južnoj granici Mađarske 2015. godine, tokom migrantske krize.
Dio američkih konzervativaca Orbanovu vladu vidi kao primjer uspješnog nacionalnog konzervativizma, uprkos kritikama zbog slabljenja demokratskih institucija. Njegova administracija zabranila je prošle godine održavanje manifestacije Budapest Pride, dozvolivši korištenje tehnologije prepoznavanja lica za identifikaciju eventualnih učesnika. Mađarska je također faktički onemogućila istospolne brakove i usvajanje djece od strane istospolnih parova te zabranila promjenu spola u zvaničnim dokumentima.
Uprkos naporima Evropske unije da smanji energetsku ovisnost o Moskvi, Orban ostaje privržen nabavci ruske energije. Nakon sastanka s Trumpom u Bijeloj kući u novembru, Mađarska je dobila izuzeće od američkih sankcija na rusku energiju.
Budimpešta je posljednjih godina bila i domaćin više izdanja Conservative Political Action Conference (CPAC), a ovogodišnje izdanje prebačeno je u mart, neposredno pred izbore. Orbanova vlada, svjesna simbolike i političke težine američke podrške, nastoji osigurati i eventualnu Trumpovu posjetu prije 12. aprila, vjerujući da bi takav potez mogao preokrenuti trend u anketama i učvrstiti njegovu poziciju uoči glasanja.
