Rudnik „Kreka“ iz Tuzle ponovo se nalazi u fokusu javnosti zbog značajnih finansijskih obaveza koje ima prema budžetu Tuzlanskog kantona, a koje se odnose na neplaćene koncesione naknade. Prema najnovijim podacima kantonalnih institucija, ovo preduzeće nosi najveći dio ukupnog duga koncesionara u kantonu.
Ukupna potraživanja Tuzlanskog kantona po osnovu koncesija na kraju prošle godine iznosila su oko 7,6 miliona konvertibilnih maraka, dok se više od 90 posto tog iznosa odnosi na sektor eksploatacije uglja. U tom okviru, Rudnik „Kreka“ zauzima ubjedljivo prvo mjesto s dugovanjem koje premašuje šest miliona maraka.
Podaci Ministarstva privrede TK pokazuju da je tokom 2025. godine fakturisano više od šest miliona KM koncesionih naknada, što predstavlja značajan rast u odnosu na prethodnu godinu. Ipak, i pored povećane fakturacije i djelimično bolje naplate, dugovanja se i dalje povećavaju, pa su u odnosu na početak godine veća za oko 1,5 miliona KM.
Ukupno gledano, rudnici uglja u Tuzlanskom kantonu i dalje su glavni nosioci dugovanja. Zajedno, „Kreka“, Rudnik mrkog uglja Banovići i Rudnik mrkog uglja Đurđevik duguju gotovo sedam miliona konvertibilnih maraka po osnovu koncesionih obaveza, pri čemu se Banovići i Đurđevik nalaze znatno iza „Kreke“ po visini duga.
U Vladi Tuzlanskog kantona navode da se istovremeno vodi i veći broj aktivnih koncesionih ugovora, njih 24, koji se odnose na eksploataciju različitih mineralnih sirovina i prirodnih resursa. Tokom godine potpisani su i novi ugovori s određenim privrednim društvima, ali to nije dovoljno da se zaustavi trend rasta ukupnih potraživanja.
Problem Rudnika „Kreka“ međutim nije ograničen samo na koncesione obaveze. Ovo preduzeće već godinama posluje u otežanim finansijskim uslovima, uz nagomilane dugove prema budžetu, porezima i doprinosima, kao i drugim povjeriocima.
Prema ranijim podacima kantonalnih vlasti, ukupne obaveze rudnika prema Tuzlanskom kantonu prelaze deset miliona KM, dok zatezne kamate dodatno povećavaju dug za više od četiri miliona maraka. Poseban problem predstavlja i činjenica da raniji reprogrami dugovanja nisu poštovani u predviđenim rokovima, a uplate po tim osnovama izostaju već duži period.
Dodatno opterećenje predstavlja i podatak da se „Kreka“ ubraja među najveće poreske dužnike u Federaciji BiH, sa ukupnim obavezama koje premašuju 170 miliona KM kada se uračunaju porezi, doprinosi i druga javna davanja.
Ekonomski analitičari i nadležne institucije već godinama upozoravaju da je riječ o strukturnom problemu koji proizlazi iz kombinacije visokih troškova proizvodnje, smanjenja efikasnosti, ali i šireg procesa transformacije energetskog sektora.
Vlada Tuzlanskog kantona najavljuje nastavak aktivnosti na naplati potraživanja, naglašavajući da koncesione naknade predstavljaju važan izvor prihoda za kantonalni budžet, te da će se insistirati na poštivanju ugovornih obaveza svih koncesionara.
