Američko ministarstvo finansija pojačalo je pritisak na banke i finansijske institucije, zahtijevajući strožiji nadzor sumnjivih mreža za pranje novca povezanih s Iranom, posebno onih koje uključuju trgovinu sankcionisanom naftom i kripto transakcije.
Prema novim smjernicama, finansijski sektor u Sjedinjenim Američkim Državama treba da obrati posebnu pažnju na transakcije koje bi mogle biti povezane s Iranska revolucionarna garda, kao i na obrasce koji ukazuju na prikrivanje porijekla novca kroz više posrednika, novoosnovane firme i digitalne valute.
Potez Washingtona dolazi u trenutku pojačanih tenzija između SAD i Irana, dok su diplomatski napori za stabilizaciju odnosa u zastoju, a prekid vatre u širem regionalnom kontekstu postaje sve krhkiji. Predsjednik Donald Trump izjavio je da je primirje s Iranom “na aparatima za održavanje života”, nakon što je Teheran odbacio posljednje američke prijedloge za okončanje sukoba.
Nove smjernice finansijskim institucijama uključuju i upozorenja na specifične obrasce trgovine naftom, poput pošiljki označenih kao “malezijska mješavina”, za koje se sumnja da se koriste za prikrivanje iranskog porijekla sirove nafte. Posebno se ukazuje na rizike od falsifikovane dokumentacije, kao i na praksu prebacivanja nafte s broda na brod radi prikrivanja ruta isporuke.
Izvještaj Mreže za suzbijanje finansijskog kriminala američkog ministarstva finansija navodi da su firme povezane s iranskim naftnim sektorom tokom 2024. godine realizovale oko četiri milijarde dolara transakcija. Također se procjenjuje da su brodarske kompanije iz Iraka, Ujedinjenih Arapskih Emirata i Hong Konga, koje su povezane s transportom sankcionisane nafte, kroz američki finansijski sistem obradile oko 707 miliona dolara.
Paralelno s ekonomskim mjerama, Washington nastavlja i sa diplomatskim pritiscima prema trećim zemljama. Ministarstvo finansija je ranije ove godine uputilo upozoravajuća pisma finansijskim institucijama u Kini, Hong Kongu, Ujedinjeni Arapski Emirati i Omanu Oman, naglašavajući mogućnost uvođenja sekundarnih sankcija ukoliko nastave poslovanje s iranskim entitetima.
Ovaj novi paket mjera pokazuje da SAD, uz politički i sigurnosni pritisak, sve intenzivnije koriste finansijske instrumente kao ključni alat za ograničavanje ekonomskih tokova Teherana na globalnom tržištu.
