U koordinisanoj međunarodnoj operaciji, španska nacionalna policija uz podršku Europola i Uprave kriminalističke policije Srbije razbila je dobro organizovanu kriminalnu mrežu koja je godinama krijumčarila državljane Kube prema zemljama Evropske unije, koristeći rutu preko Zapadnog Balkana.
Istragom je utvrđeno da je riječ o strukturi koja je djelovala između Španije i Srbije, a koja se, osim ilegalnog prebacivanja migranata, bavila i falsifikovanjem dokumenata te pranjem novca kroz više međunarodnih kanala.
Ključni element njihovog modela bio je iskorištavanje bezviznog režima koji su Kuba i Srbija imali do proljeća 2023. godine. Upravo ta legalna ulazna tačka u region bila je početna faza kompleksne rute kojom su migranti kasnije ilegalno prebacivani ka zapadnoj Evropi.
Prema podacima iz istrage, organizatori su nudili takozvane “kompletne putne aranžmane” u vrijednosti od oko 3.000 eura po osobi. U paket su ulazile avionske karte do Beograda, najčešće uz presjedanja u evropskim gradovima, zatim lažna pozivna pisma, hotelske rezervacije i zdravstveno osiguranje, sve s ciljem da putovanje izgleda potpuno legalno.
Po dolasku u Srbiju, migrante su preuzimali članovi lokalnog ogranka kriminalne mreže, nakon čega je uslijedio kopneni transport kroz Sjevernu Makedoniju i Grčku, te dalje prema državama Evropske unije, s krajnjom destinacijom u španskoj regiji Malaga.
Kako bi prikrili tragove i otežali otkrivanje rute, migranti su dobijali upute da prijave pasoše kao izgubljene prije podnošenja zahtjeva za azil u Španiji. Na taj način su dobijali nova dokumenta bez pečata ulaska u Srbiju, što im je omogućavalo lažno predstavljanje kao tek pristiglih u Evropu.
Zajednička akcija policijskih službi rezultirala je hapšenjem osam osoba, među kojima se nalaze i dvojica glavnih organizatora. U Malagi i drugim lokacijama izvršeni su pretresi objekata, uključujući stambene i ugostiteljske prostore povezane s mrežom.
Zapljena je obuhvatila desetine bankovnih računa, gotovinu, elektronske uređaje, dokumentaciju, bankovne kartice, kao i predmete koji se dovode u vezu s kriminalnim aktivnostima.
Istraga je otkrila i teške oblike eksploatacije migranata. Prema navodima istražitelja, članovi mreže su ih ostavljali bez osnovnih sredstava za život tokom tranzita kroz Sjevernu Makedoniju, dok su među žrtvama bili i maloljetnici koji su prepuštani drugim migrantima.
Slični uslovi zabilježeni su i na teritoriji Srbije, gdje su migranti boravili u prenatrpanim i neadekvatnim smještajima, uz konstantne pritiske i prijetnje s ciljem održavanja kontrole nad njima.
Procjenjuje se da je mreža od 2021. godine sprovela najmanje 30 odvojenih operacija krijumčarenja, u kojima je u Španiju prebačeno najmanje 40 kubanskih državljana.
Finansijski tokovi bili su pažljivo prikriveni kroz kombinaciju bankovnih transfera, međunarodnih servisa za slanje novca, mobilnih aplikacija i kriptovaluta. Istražitelji su identifikovali više od 2.200 sumnjivih transakcija povezanih s osumnjičenima.
Europol je tokom cijele operacije pružao analitičku i operativnu podršku, uključujući koordinaciju podataka u realnom vremenu iz centralnog sjedišta u Hagu, što je značajno doprinijelo razbijanju mreže.
