Narodna skupština Republike Srpske će na sutrašnjoj 40. posebnoj sjednici, osim o vetu člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine Željke Cvijanović na odluku o imenovanju stranih članova Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika, razmatrati i novi politički dokument koji je na dnevni red naknadno uvrstio predsjednik NSRS Nenad Stevandić.
Riječ je o Deklaraciji za zaštitu vitalnih nacionalnih interesa srpskog naroda u Bosni i Hercegovini, koja je objavljena na internet stranici Narodne skupštine Republike Srpske uoči održavanja sjednice.
Prema obrazloženju, deklaracija je izrađena na inicijativu Asocijacije “Stvaraoci Republike Srpske” i Boračke organizacije Republike Srpske. Već u uvodnom dijelu dokumenta Republika Srpska se opisuje kao “država” i “zemlja”, dok se rat u Bosni i Hercegovini karakterizira kao “protekli tragični građanski sukob”.
“Imajući u vidu da je Republika Srpska stvorena i odbranjena u Odbrambeno-otadžbinskom ratu, zajedno s našim narodom, vojskom i policijom, imamo obavezu i nosimo posebnu odgovornost da u sadašnjoj složenoj regionalnoj i široj međunarodnoj situaciji sačuvamo našu zemlju i odbranimo naše vitalne nacionalne interese za koje su živote položile hiljade naših rodoljuba tokom proteklog tragičnog građanskog sukoba u BiH”, navodi se u uvodu deklaracije.
Dokument sadrži šest tačaka, a prva se odnosi na, kako je navedeno, zaštitu ustavnih nadležnosti Republike Srpske i njenih institucija.
“Narodna skupština Republike Srpske naglašava važnost odbrane demokratski izabranih institucija Republike Srpske od svih pokušaja da budu smanjene ili ukinute njihove nadležnosti i prenijete na nivo unitarne BiH, suprotno ustavima Republike Srpske i BiH, a koje je verifikovao Dejtonski mirovni sporazum kao međunarodni ugovor”, piše u prvoj tački.
Posebno mjesto u deklaraciji zauzima pitanje odluka visokih predstavnika u Bosni i Hercegovini. U dokumentu se navodi da bi, kroz institucije Bosne i Hercegovine, trebalo poništiti odluke koje su, prema stavu predlagača, dovele do prenosa nadležnosti sa entiteta na državni nivo.
“Neophodno je kroz parlamentarne procedure na nivou BiH, što uključuje i poništenje niza odluka visokih predstavnika, vratiti dejtonske nadležnosti Republike Srpske, a koje su joj mimo ustava i zakona oduzete uz svesrdnu podršku dijela međunarodne zajednice i unitarističkih snaga u BiH. To na kraju podrazumijeva i prestanak mandata OHR-a i visokog predstavnika i okretanje dijalogu i političkom dogovoru svih relevantnih političkih subjekata o budućnosti BiH”, piše u ovoj tački.
Deklaracija se bavi i pitanjem državne imovine, uz stav da bi trebalo spriječiti svaki pokušaj njenog prenosa na nivo Bosne i Hercegovine.
“Narodna skupština Republike Srpske podsjeća na važnost sprečavanja svih pokušaja da se oduzme imovina Republike Srpske, a da se vlasništvo nad njom kao i njenim korištenjem prenese na nivo BiH i u tom smislu je potrebno pooštravanje zakonskih propisa i kažnjavanje svih zloupotreba koje se odnose na ovo vitalno nacionalno pitanje”, navodi se.
Jedna od tačaka posvećena je i zaštiti kulturno-historijskog naslijeđa.
“Zaštita kulturno-istorijskog nasljeđa, pored ostalog spomenika nacionalne kulture, jezika, pisma, pravoslavnih hramova, srpskih grobalja i slično, od njihovog negiranja, prisvajanja kao i revizije istorijskih činjenica u ovoj oblasti je od izuzetnog značaja”, stoji u deklaraciji.
U pretposljednjem dijelu dokumenta govori se o ekonomskom razvoju Republike Srpske, ravnomjernom razvoju svih njenih dijelova i borbi protiv kriminala i korupcije.
“Cilj treba da bude ekonomski održiva i socijalno stabilna Republika Srpska u kojoj će se svi njeni dijelovi ravnopravno razvijati kako bi se mladima pružile podjednake šanse za normalan život sa izvjesnom perspektivom za njih i njihove porodice ako ostanu u sredinama gdje su rođeni i gdje mogu imati sigurno zaposlenje. Stabilan ekonomski razvoj podrazumijeva najoštriji obračun sa kriminalom i korupcijom, posebno u javnim preduzećima i institucijama”, piše u petoj tački deklaracije.
Posljednja tačka odnosi se na odnose Republike Srpske i Republike Srbije, uz poziv na dalje jačanje saradnje u više oblasti.
“Narodna skupština Republike Srpske poziva na dalje produbljivanje saradnje sa Republikom Srbijom na osnovu Sporazuma o uspostavljanju specijalnih paralelnih odnosa između Republike Srpske i Republike Srbije u ekonomskom, kulturnom, obrazovnom, infrastrukturnom, bezbjednosnom i svim drugim sektorima. Ova saradnja ni u kojem pogledu nije usmjerena protiv druga dva naroda u BiH niti protiv bilo koje susjedne zemlje, nego doprinosi miru i stabilnosti u BiH. Njen cilj je da se još više ojača i učvrsti srpski nacionalni identitet i da Republika Srpska i Republika Srbija ostanu sigurni garanti opstanka srpskog naroda na ovim oduvijek turbulentnim balkanskim prostorima”, navodi se u deklaraciji koju je predložio Nenad Stevandić.
Zastupnici Narodne skupštine Republike Srpske će o ovom dokumentu raspravljati zajedno s prijedlogom odluke o potvrđivanju veta Željke Cvijanović, koji je i bio razlog sazivanja posebne sjednice.
