Papa Lav XIV dodijelio je Veliki križ Papinskog reda Pija IX iranskom ambasadoru pri Svetoj Stolici Mohammad Hossein Mokhtari, što je jedno od najviših odlikovanja u okviru papinskog sistema počasti, prema certifikatu datiranom 8. maja.
Odluka dolazi u okviru vatikanske diplomatske prakse koja, prema protokolu, često uključuje odlikovanje ambasadora pri završetku ili tokom diplomatskog mandata, kao znak priznanja za saradnju sa Svetom Stolicom.
Tradicija i protokol Vatikana
Papinski red Pija IX, ustanovljen još u 19. stoljeću, danas se uglavnom dodjeljuje visokim državnim zvaničnicima i diplomatama koji su ostvarili značajan doprinos u odnosima sa Vatikanom.
Mokhtari je akreditive predao papi Franja u decembru 2023. godine, dok je dokument o odlikovanju potpisao državni sekretar Vatikana kardinal Pietro Parolin.
Prema vatikanskim izvorima, riječ je o uobičajenoj diplomatskoj praksi kojom se simbolično priznaje uloga ambasadora u održavanju bilateralnih odnosa, bez nužnog političkog značenja izvan protokolarnih okvira.
Tumačenja i političke reakcije
Ipak, iranski državni mediji su ovaj potez predstavili kao potencijalno širu političku poruku u trenutku pojačanih tenzija između Teherana i Washingtona. Pojedini komentatori u Sjedinjenim Američkim Državama također su izrazili kritike, povezujući odluku sa aktuelnim geopolitičkim odnosima.
U širem kontekstu, odnosi između SAD-a i Irana ostaju opterećeni sankcijama, sigurnosnim incidentima i povremenim eskalacijama, što dodatno pojačava osjetljivost svakog diplomatskog poteza na međunarodnoj sceni.
Vatikan: nagrada nije politička poruka
Zvaničnici Svete Stolice naglašavaju da odlikovanje ne predstavlja političku podršku bilo kojoj državi, već dio dugogodišnje diplomatske tradicije Vatikana, koji nastoji održavati komunikacijske kanale sa svim akterima međunarodne zajednice.
Papa Lav XIV ranije je u više navrata osudio nasilje nad civilima u Iranu, ističući potrebu za poštovanjem ljudskih prava i zaštitom života.
Diplomatija kao “jezik tišine”
Ovaj potez Svete Stolice u diplomatskim krugovima se tumači kao dio tzv. “tihog jezika diplomatije”, gdje simbolična odlikovanja služe očuvanju otvorenih komunikacijskih kanala, čak i u trenucima dubokih političkih neslaganja.
U tom kontekstu, odlikovanje iranskog ambasadora više se posmatra kao nastavak institucionalnog dijaloga nego kao poruka političkog svrstavanja.
