Američka vojska je prošlog mjeseca predstavila svoju prvu novu smrtonosnu ručnu granatu od Vijetnamskog rata, oružje koje koristi udarne talase umjesto šrapnela za ubijanje neprijatelja.
Nova granata, nazvana M111, postaje izbor vojske za gradsku borbu, kada trupe moraju da čiste zatvorene prostore kako bi zauzele i držale teritoriju, jer postoji manji rizik od kolateralne štete.
To je prva nova granata predstavljena američkim snagama od 1968. godine, kada je MK3A2 ušla u borbu tokom Vijetnamskog rata. Ta municija je povučena iz upotrebe 1970-ih godina jer je sadržala azbest, čija sitna vlakna mogu da se zaglave u plućima i dovedu do smrtonosnih bolesti, uključujući rak.
Za razliku od tradicionalnih fragmentacionih granata poput M67, koje se oslanjaju na šrapnel, nova granata uništava neprijatelje udarnim talasom, što je čini posebno efikasnom u gradskoj borbi i čišćenju zatvorenih prostora.
Bomba M111 ima plastično tijelo koje potpuno isparava pri detonaciji i napunjena je eksplozivom RDX.
Glavna prednost nove granate je značajno smanjen rizik od ubistva sopstvenih vojnika i kolateralne štete.
Klasična granata M67 može da baca šrapnele kroz zidove, vrata ili metalne barijere, što je često bio veliki problem tokom borbi od kuće do kuće u Iraku. Nova M111 rješava ovaj problem jer udarni talas prolazi kroz prepreke, ali ne ugrožava vojnike sa druge strane zida na isti način.
Bomba koja koristi udarni talas može brzo da očisti prostoriju od neprijateljskih boraca, ostavljajući im malo prostora za skrivanje, a istovremeno štiti sopstvene snage – rekao je pukovnik Vins Moris, rukovodilac projekta u Pikatini Arsenalu u Nju Džerziju.
Umjesto da šalje smrtonosne šrapnele u svim pravcima, on stvara snažan udarni talas koji oštećuje unutrašnje organe, bubne opne, pluća, oči i sistem za varenje. U slučaju jačeg udara, može izazvati oštećenje mozga ili čak amputaciju udova.
Vojska planira da koristi M111 prvenstveno u urbanim operacijama i čišćenju zgrada, dok će M67 ostati u upotrebi na otvorenom terenu gde je potrebna maksimalna fragmentacija. Vojnici će nositi obje vrste granata u zavisnosti od situacije.
M67 veličine bejzbol lopte predstavljena je zajedno sa MK3A2 1968. godine. Usledili su M26, predstavljen početkom 1950-ih, i kultna Mk 2 – nazvana “ananas” granata zbog svog izgleda – koja je predstavljena u Prvom svetskom ratu i korišćena tokom Drugog svetskog rata i nakon toga. U međuvremenu, američki marinski korpus takođe nabavlja još jednu BOP granatu, M21, od norveškog proizvođača Nammo, prema evidenciji ugovora američke vlade.
