Evropski parlament produžio je važenje privremenih pravila koja omogućavaju online platformama da dobrovoljno skeniraju komunikacije u potrazi za poznatim materijalima seksualnog zlostavljanja djece (CSAM), čime je nastavljen višegodišnji spor oko granice između zaštite djece i prava na privatnost.
Nova odluka omogućava primjenu takozvane derogacije pravila o e-privatnosti do 3. aprila 2028. godine. Iako mjera ne obavezuje kompanije da provode skeniranje, ona im daje pravni osnov da to učine ukoliko odluče koristiti takve alate.
Riječ je o okviru poznatom kao “Kontrola chata 1.0”, uvedenom 2021. godine uredbom Evropske unije, koji omogućava servisima za komunikaciju i online platformama da provjeravaju sadržaj u potrazi za već poznatim fotografijama i snimcima povezanim sa seksualnim zlostavljanjem djece.
Odluka se posebno odnosi na velike tehnološke servise koji nude razmjenu poruka i elektronsku poštu, a među njima su platforme poput Instagrama, Discorda, Snapchata, Xboxa, Gmaila i iClouda.
Produženje pravila izazvalo je burne reakcije organizacija za zaštitu digitalnih prava i pojedinih evropskih političara. Kritičari tvrde da se time otvara prostor za široko nadgledanje privatne komunikacije i upozoravaju da bi takav pristup mogao ugroziti sigurnost šifriranih razgovora.
Bivši zastupnik Evropskog parlamenta Patrick Breyer ocijenio je da se ponovo omogućava skeniranje privatnih poruka bez naloga i prethodne sumnje.
“Činjenica da Kontrola chata napreduje protiv volje većine zastupnika u Evropskom parlamentu koji glasaju je farsa i šteti demokratiji”, rekao je Breyer.
On je dodao da masovno skeniranje komunikacija ne predstavlja efikasno rješenje u borbi protiv seksualnog zlostavljanja djece, tvrdeći da može dovesti do velikog broja lažnih prijava i ugroziti privatnost građana.
Prijedlog kojim se tražilo odbacivanje produženja nije dobio potrebnu većinu u Evropskom parlamentu, pa će privremeni režim ostati na snazi naredne dvije godine.
Ipak, ova odluka ne predstavlja konačno usvajanje šireg prijedloga “Kontrole chata 2.0”, koji bi uveo strožije i šire obaveze za tehnološke kompanije. O tom prijedlogu i dalje se vode pregovori između evropskih institucija.
Iz Evropskog parlamenta ranije su naglašavali da mjere moraju biti ciljane i proporcionalne, dok zagovornici strožijih pravila tvrde da su potrebni dodatni alati za zaštitu djece na internetu.
Debata o ovom pitanju tako ostaje otvorena – dok jedni insistiraju na jačoj zaštiti maloljetnika, drugi upozoravaju da bi borba protiv kriminala mogla postati opravdanje za prekomjeran nadzor privatnih komunikacija.
