Dok Milorad Dodik iz Banje Luke već godinama maše zastavom “samostalne Republike Srpske”, prijeti otcjepljenjem, negira genocid i pljuje po Bosni i Hercegovini na svakom koraku — paradoksalno, najveći dio finansijske infuzije u taj njegov projekt dolazi upravo iz Sarajeva.
I to ne nekakvim donacijama ili kreditima, već krađom i bezočnim otimanje novca od građana Federacije BiH kroz Upravu za indirektno oporezivanje (UIO BiH).
Naime, dok režim u Republici Srpskoj proganja opoziciju, uvodi cenzuru, kupuje luksuzne limuzine i gradi privatne palate pod izgovorom “očuvanja entitetskog suvereniteta”, ispod stola uredno prima stotine miliona maraka iz zajedničke državne kase. I niko iz Sarajeva se, gle čuda, ozbiljno ne pobuni. Da stvar bude gora, sistemska pljačka traje godinama — sve pod pokroviteljstvom nelegalnih i neažuriranih koeficijenata za raspodjelu prihoda od indirektnih poreza.
Stanje apsurda
Upravni odbor UIO BiH posljednji put je donio odluku o privremenim koeficijentima u septembru 2023. godine, i od tada — ništa. Već 19 mjeseci niko nije smogao hrabrosti da uredi ovu raspodjelu iako se jasno zna da su dosadašnji koeficijenti debelo na štetu Federacije BiH. U prevodu: RS uzima više nego što troši i stvara, dok Federaciji ostaju dugovi, manje investicije, manji budžeti za zdravstvo, obrazovanje i infrastrukturne projekte.
Prema posljednjim procjenama, Republika Srpska u realnoj potrošnji učestvuje sa oko 22 posto, dok na papiru i dalje uzima 34,4 posto sa jedinstvenog računa. Razliku neko debelo naplaćuje, a štetu, naravno, snosi građanin Federacije BiH koji će i ove godine čekati novi vrtić, popravku ceste ili povećanje plata i penzija.
370 miliona KM pokradeno, svi šute
Državni parlamentarac Šemsudin Mehmedović javno je prije više mjeseci iznio podatak da je Federacija BiH, samo od decembra 2023. do septembra 2024. godine, oštećena za 70 miliona KM zbog nepoštene raspodjele prihoda. Kad se uzmu u obzir ukupni podaci od početka ovog haosa, radi se o cifri od 370 miliona KM.
Da stvar bude skandaloznija, to se dešava uz prešutni blagoslov dijela državnih institucija i funkcionera, koji očito više strepe od Dodikovih prijetnji nego što brinu o interesima države čiju platu primaju. A da paradoks bude potpun, Dodik upravo tim opljačkanim parama finansira svoje secesionističke projekte, proslavlja 9. januar, diže kredite koje neće vraćati i trpa budžetski novac u privatne džepove.
Arbitraža, dugovi i međunarodne sramote
U isto vrijeme, RS bježi od plaćanja vlastitih dugova. U arbitraži protiv konzorcija Viaduct zbog raskida koncesije za hidroelektrane na Vrbasu, Republika Srpska je izgubila spor i mora platiti 110 miliona KM. Novca, naravno, nema, pa je zbog toga ugrožena i isplata BHANSA-i (kontrola neba BiH), što može blokirati zračni promet iznad cijele države. A da apsurd bude potpun — sredstva za tu isplatu su većinom opet povučena iz zajedničkog računa gdje RS neosnovano uzima više nego što smije.
Švedski sto politika
Dodik i njegov SNSD u Sarajevu funkcionišu kao u kafani otvorenog računa. Uzimaju šta im se sviđa: više novca iz UIO, državne funkcije, međunarodne kredite… a kad treba preuzeti obaveze, platiti dugove ili poštovati zakone države u čijem su parlamentu — prave se Englezi i mašu pričama o “suverenitetu Srpske”.
Paradoks je da sve to prolazi bez ozbiljne reakcije federalnih predstavnika. Povremeni istupi poput onih Mehmedovića i Hasanovića nailaze na zid ignorancije ili su prigušeni jalovim političkim prepucavanjima.
Dokaz institucionalnog sloma
Ovo nije više obična finansijska afera. Ovo je dokaz da je državni sistem BiH srušen iznutra — pljačkom, ucjenama i potpunim ignorisanjem zakona. Dok Dodik otvoreno finansira projekat otcjepljenja parama iz Sarajeva, Federacija i međunarodni faktori posmatraju u nevjerici, kao da se sve to dešava negdje drugdje, a ne u srcu Evrope.
A svaki izgubljeni milion, svaka neisplaćena plata, svaki ugašeni projekat u Federaciji — posljedica je upravo ove sistemske otimačine.
**I za kraj – pitanje za sve one koji se kunu u suverenitet BiH: Ako vam RS već 19 mjeseci krade iz budžeta, ko je tu zapravo okupator, a ko domaći izdajnik?
