Koordinirana operacija INTERPOL-a širom Afrike razotkrila je razmjere cyber prevara koje su prerastale u ozbiljan transnacionalni sigurnosni i ekonomski problem.
U operaciji pod nazivom "Red Card 2.0", provedene od 8. decembra 2025. do 30. januara 2026. godine, nanesen je snažan udarac organizovanom kriminalu na internetu. Vlasti su ove kriminalne šeme povezale sa više od 45 miliona dolara finansijskih gubitaka, te identifikovale 1.247 žrtava, pretežno iz Afrike, ali i drugih dijelova svijeta.
Ključni rezultati akcije "Red Card 2.0" uključuju hapšenje 651 osobe, oduzimanje više od 4,3 miliona dolara, zapljenu 2.341 elektronskog uređaja, kao i gašenje 1.442 zlonamjernih IP adresa, domena i servera.
Operacija je primarno bila usmjerena na prevare povezane s lažnim visokoprofitabilnim investicijama, zloupotrebom mobilnog novca i aplikacijama za lažne kredite. INTERPOL je državama učesnicama pružio podršku kroz razmjenu obavještajnih podataka u realnom vremenu i obuke o alatima za digitalnu forenziku.
– Ovi organizovani cyber kriminalni sindikati nanose razornu finansijsku i psihološku štetu svojim žrtvama – izjavio je Nil Džeton, direktor INTERPOL-ove Uprave za cyber kriminal, naglašavajući važnost globalne saradnje u borbi protiv ovih prijetnji.
U operaciji je učestvovalo 16 afričkih država, uključujući Nigeriju, Keniju, Obalu Slonovače i Senegal, a kampanju su finansirali Ministarstvo vanjskih poslova Velike Britanije, Evropska unija i Vijeće Evrope.
Od lažnih pozajmica do hakiranja telekoma
Nekoliko specifičnih slučajeva iz afričkih zemalja prikazuje modus operandi ovih kriminalnih grupa.
U Nigeriji je razbijena mreža za prevare s investicijama koja je regrutovala mlade operativce za krađu identiteta, phishing i socijalni inženjering. Ugašeno je više od 1.000 lažnih profila na društvenim mrežama. Također, uhapšeno je šest osoba zbog infiltracije u interni sistem velikog telekom operatera pomoću ukradenih podataka radnika, odakle su preprodavali internet i mobilni saobraćaj.
U Keniji je uhapšeno 27 osumnjičenih koji su koristili aplikacije za razmjenu poruka, lažne recenzije i platforme kako bi naveli žrtve da investiraju već od 50 dolara. Kada bi žrtve pokušale podići sredstva, zahtjevi bi bili blokirani.
U Obali Slonovače je uhapšeno 58 osoba zbog prevara s mobilnim kreditima. Žrtve su bile mamljene obećanjima o brzim pozajmicama, a zatim izložene skrivenim naknadama, agresivnim metodama naplate i krađi ličnih podataka.
Globalna ekspanzija i veze s narko-kartelima
Ovi nalazi potvrđuju ranija upozorenja Ureda UN-a za droge i kriminal (UNODC) o globalizaciji cyber kriminala. Prema podacima UNODC-a, cyber prevare sada po svom obimu pariraju trgovini drogom.
Samo u SAD-u tokom 2023. godine izgubljeno je 5,6 milijardi dolara u kripto prevarama, uključujući dugoročne šeme poznate kao pig-butchering. Agencija upozorava i na saveze između prevarantskih mreža i južnoameričkih narko-kartela radi pranja novca.
Prethodna akcija INTERPOL-a iz novembra prošle godine otkrila je mrežu kripto prevara vrijednu 562 miliona dolara, od čega je 260 miliona dolara povezano sa sumnjama na finansiranje terorizma.
Iako je "Red Card 2.0" velika pobjeda za organe za sprovođenje zakona, istraživači upozoravaju da se ovi kriminalni ekosistemi brzo regenerišu. Za trajno rješenje potrebna je stalna kontrola finansijskih tokova, međunarodna saradnja i kontinuirana razmjena podataka.
