Naučnici su prvi put otkrili jedan od ključnih građevnih blokova molekule RNA u uzorcima koji su uzeti s asteroida Ryugu.
Novo otkriće ukazuje na mogućnost da su sastavni dijelovi potrebni za nastanak života stigli na našu planetu iz svemira te da bi rudimentarni oblici života mogli postojati negdje drugdje u Sunčevom sistemu, piše Index.hr.
Prvi život
Prema studiji objavljenoj u časopisu Nature Communications, japanskinaučnici su proveli analizu uzorka koji je na asteroidu uzela japanska letjelica Hayabusa2. U njemu su pronašli uracil, jednu od pet nukleobaza koje čine naš genetički kod. Također su pronašli i niacin, odnosno vitamin B3, ključan za metabolizam živih organizama, te mnogo drugih organskih molekula, uključujući i 15 aminokiselina.
Uracil (U) je jedna od četiri nukleotidne baze u RNA. Ostale tri su adenin (A), citozin (C) i guanin (G). DNA nema uracil već umjesto njega ima timin (T), koji ima veću otpornost na fotohemijske mutacije i čini genski zapis trajnijim.
Prema najprihvaćenijoj teoriji prvi život na Zemlji temeljio se na RNA.
DNA i RNA su ključne molekule za sve što nastaje u ćeliji. Segmenti DNA prepisuju se u RNA, a zatim RNA služi kao svojevrstan kalup za sintezu proteina.
Hemičar Nenad Raos, autor knjige o nastanku života "Kuharica života", kaže da o proteinima ovisi sve u životu ćelije.
"Među proteine spadaju i enzimi, a o djelovanju enzima ovise na izravan ili neizravan način svi procesi u ćeliji“, kaže Raos.
"Bez enzima ne bi bilo ni molekule DNA, jer je u njenom umnožavanju ključna DNA-polimeraza, enzim koji katalizira nastajanje novog lanca DNA iz četiri nukleotida“, dodaje.
Naučnic su ranije nalazili organske spojeve u meteoritima koji su pali na Zemlju. Na njima su otkrili i pet ranije navedenih nukleobaza, bitnih za izgradnju života kakvog poznajemo. Ali problem je bio u tome što nisu mogli biti sigurni jesu li ti spojevi bili na meteoritima prije nego što su pali na Zemlju ili su se u njima našli zbog kontaminacije živim bićima s našeg planeta ili djelovanjem topline prilikom prolaska meteorita kroz atmosferu.
Ključno otkriće
"Naše ključno otkriće je da su uracil i niacin, oba od biološke važnosti, doista prisutni u izvanzemaljskim okruženjima te da su oni možda stigli na 'mladu Zemlju' na asteroidu i meteoritu. Vjerujemo da su imali ulogu u evoluciji prebiotika na Zemlji, kao i u nastanku prvog života", rekao je glavni autor istraživanja astrohemičar Yasuhiro Oba sa Univerziteta Hokkaido u Japanu.
"Ove su molekule na Ryuguu pronađene u netaknutom izvanzemaljskom okruženju. Uzorkovane su na asteroidu Ryuguu i vraćene na Zemlju tako da su završile u laboratorijima bez prethodnog kontakta sa zemaljskim kontaminacijama", dodao je Oba.
Analiza uzorka koji je japanska letjelica prikupila struganjem površine Ryugua prva je nedvojbena potvrda da bi svemir mogao biti pun molekula koje su bile ključne za abiogenezu, kako se stručno zove postanak prvog života iz nežive tvari.
Godine 2018. japanska svemirska agencija JAXA lansirala je na Ryugu misiju Hayabusa2, koja je uspješno sletjela na površinu asteroida u februaru 2019. Nakon slijetanja Hayabusa2 je sastrugala oko 5,4 grama materijala s njegove površine, a potom ga spremila u hermetički zatvorene posude te se vratila na Zemlju 2020.
Misija je također je rasporedila nekoliko rovera i lender za proučavanje sastava i strukture asteroida.
Ryugu je mali asteroid koji se kreće blizu Zemlje. Klasificiran je kao potencijalno opasan objekt jer mu se orbita ukršta sa Zemljinom. Otkriven je 1999. godine i nazvan po čarobnoj podvodnoj palati iz japanske narodne bajke.
Ima nepravilan oblik nalik na dijamant s dimenzijama od oko 1 km u prečniku i 880 metara visine. Ima vrlo tamnu površinu bogatu ugljikom. Oko ose se okrene jednom u 7.63 sata i ima nisko gravitacijsko polje, što otežava slijetanje na njegovu površinu.
Zanimljivo je da su japanski naučnici u uzorku s Ryugua pronašli i vodu.
Gazirana voda
Mala količina vode otkrivena je u šupljini kristala željezovog sulfida prečnika nekoliko mikrometara. Stručnjaci smatraju da je ta voda ondje prisutna oko 4,6 milijardi godina, što znači da je nastala nedugo nakon formiranja Sunčevog sistema. Prema naučnom radu objavljenom u časopisu Science voda je na Ryuguu bila u tekućem, a ne u zaleđenom stanju. Tačnije, bila je u gaziranom obliku – sadržavala je CO2, soli te složene ugljikove spojeve.
Prema teoriji abiogeneze, život je mogao nastati iz nežive tvari u hemijskim reakcijama koje su se dogodile na Zemlji ili na drugim svemirskim tijelima. Pretpostavlja se da su aminokiseline, koje su temeljne građevne jedinice proteina, nastale u svemiru na asteroidima i kometama.
Raos kaže kako naučnici vjeruju da su aminokiseline i nukleobaze mogle nastati kada je međuzvjezdani led bio izložen zračenju Sunca.
"Pretpostavlja se da su te zrake razarale jednostavne molekule zarobljene u ledu da bi od njihovih dijelova nastajale složenije. Na asteroidima sličnim Ryuguu te su molekule mogle stići na Zemlju s meteoritima gdje su mogle pokrenuti formiranje života u pradavnom okeanu“, tumači Raos.
