Najnoviji rezultati globalnog istraživanja Gallup International Association nude rijedak uvid u način na koji građani širom svijeta doživljavaju najutjecajnije političke lidere današnjice.
Iako su Donald Trump i Vladimir Putin globalno među najkontroverznijim imenima, njihovi rejtingi na Balkanu otkrivaju mnogo više od pukih simpatija – oni oslikavaju historijske veze, političke narative, medijske utjecaje i kolektivna sjećanja društava u tranziciji.
Bosna i Hercegovina: Skepsa prema svima, ali manje prema Putinu
Građani Bosne i Hercegovine u ovom istraživanju pokazuju generalno nepovjerenje prema liderima velikih sila, ali uz jasnu nijansu – Vladimir Putin ima relativno povoljniji rejting u odnosu na Donalda Trumpa. Iako ni jedan od dvojice ne uživa većinsku podršku, ruski predsjednik ipak ima nešto manji negativni saldo.
Ovakav trend ne dolazi iznenada. On je duboko povezan s unutrašnjom političkom strukturom BiH, različitim percepcijama vanjske politike i snažnim regionalnim podjelama. U Republici Srpskoj tradicionalno postoji izraženija naklonost prema Rusiji, koja se često doživljava kao politički i kulturni saveznik, dok su u Federaciji BiH prisutnije prozapadne orijentacije i veći skepticizam prema Kremlju.
Rezultat je ambivalentan politički pejzaž: većina građana nema snažno pozitivan stav ni prema jednoj strani, ali Putin ipak prolazi nešto bolje – ne zato što uživa masovnu podršku, već zato što Trump nailazi na još izraženiji otpor.
Trumpov imidž: Od globalne moći do regionalnog nepovjerenja
Donald Trump na Balkanu uglavnom nosi teret kontroverzi iz vremena svog mandata, percepcije američke vanjske politike te simbolike NATO intervencija i američkog utjecaja u regiji. U BiH, ali i u Srbiji i Hrvatskoj, njegov imidž ostaje izrazito polarizirajući – za jedne simbol moći i pragmatizma, za druge personifikacija nepredvidive politike i političkog populizma.
Zanimljivo je da Trump ne uspijeva izgraditi snažniju bazu podrške čak ni u zemljama koje su tradicionalno bliže Zapadu, što sugeriše da se negativni stav prema njemu temelji više na njegovom ličnom političkom stilu nego na samom odnosu prema SAD-u.
Srbija: Izuzetak koji potvrđuje pravilo
Ako postoji država u Evropi koja se jasno izdvaja u odnosu prema Putinu – to je Srbija. Tamo ruski predsjednik uživa izuzetno visoku podršku, daleko veću nego u većini drugih evropskih zemalja. Ovaj fenomen rezultat je kombinacije historijskih veza, političkog diskursa o „bratskim narodima“, energetskih odnosa i snažnog medijskog narativa koji Rusiju predstavlja kao zaštitnika srpskih interesa.
Istovremeno, Trump u Srbiji prolazi znatno lošije, što dodatno naglašava distancu prema američkom političkom modelu i frustracije vezane za američku ulogu u regionalnim konfliktima.
Hrvatska i Slovenija: Dosljedan otpor
U Hrvatskoj i Sloveniji dominira izrazito negativan stav prema Putinu, što se može dovesti u vezu s percepcijom ruske agresije na Ukrajinu, pripadnošću EU i NATO-u te snažnijim oslanjanjem na zapadne političke vrijednosti.
Trump, iako nešto bolje ocijenjen od Putina u ovim državama, također ne uspijeva steći povjerenje većine građana. Ovdje se jasno vidi trend u kojem evropski centar i zapad percipiraju oba lidera kao politički problematična – iz različitih razloga, ali sa sličnim krajnjim rezultatom.
Kosovo: Proamerički bastion u regiji
Kosovo se pokazuje kao gotovo suprotan primjer Srbiji. Građani Kosova izrazito pozitivno gledaju na Donalda Trumpa, kojeg mnogi povezuju s američkom podrškom državnosti i sigurnosti Kosova. Suprotno tome, Putin nailazi na gotovo jednoglasan negativan stav, što je u skladu s percepcijom Rusije kao saveznika Srbije.
Ovaj kontrast između Kosova i Srbije najbolje oslikava koliko su političke simpatije na Balkanu oblikovane lokalnim historijskim iskustvima i geopolitičkim interesima.
Šira slika: Lideri kao ogledalo identiteta Ono što ovo istraživanje jasno pokazuje jeste da popularnost svjetskih lidera rijetko zavisi isključivo od njihove politike. Ona je često odraz dubljih pitanja: kome društvo vjeruje, koga doživljava kao saveznika, a koga kao prijetnju.
Na Balkanu, simpatije prema Putinu i Trumpu ne govore samo o Rusiji i Americi – one govore o unutrašnjim podjelama, identitetskim narativima, političkim frustracijama i želji za moćnim patronima u nesigurnom globalnom poretku.
U svijetu koji je sve više polariziran, rejting političkih lidera postaje svojevrsni barometar globalnih odnosa. A Balkan, kao i mnogo puta do sada, ostaje prostor gdje se sudaraju velike sile – ovaj put kroz percepcije, stavove i političke emocije građana.
