Istraživači s uglednog Tehnološkog instituta Massachusettsa (MIT) proveli su višemjesečnu studiju u kojoj su ispitivali kako korištenje alata poput ChatGPT-a utiče na ljudski mozak.
Zaključci su uznemirujući: prekomjerno oslanjanje na ovaj AI alat može dovesti do smanjene kognitivne aktivnosti, slabijeg pamćenja i površnog razumijevanja sadržaja.
U istraživanju su učestvovale tri grupe ispitanika koje su tokom četiri mjeseca pisale eseje – prva uz pomoć ChatGPT-a, druga koristeći klasične internetske pretraživače, dok treća nije imala pristup nikakvim vanjskim resursima. Ispitanicima je tokom rada mjerena moždana aktivnost elektroencefalogramom.
Rezultati su pokazali da je grupa koja je koristila ChatGPT imala najniži nivo neuralne aktivacije, pogotovo u regijama mozga vezanim za memoriju i razumijevanje. Također su se najteže prisjećali vlastitog napisanog teksta. Istraživači su zaključili da učesnici koji su se oslanjali na ChatGPT nisu dubinski usvajali informacije, već su djelovali kao pasivni korisnici gotovih sadržaja.
U drugom dijelu studije, svi ispitanici su morali pisati eseje bez ikakve pomoći. Grupa koja je ranije koristila ChatGPT ostvarila je najslabije rezultate, a njihovi radovi su ocijenjeni kao “pristrasni, površni i s nedostatkom dubljeg kritičkog uvida”.
Glavna autorica istraživanja, dr. Nataliya Kosmyna, istakla je zabrinutost zbog ovakvih nalaza. Iako je priznala da je ChatGPT praktičan i brz alat, naglasila je da njegovo učestalo korištenje kod korisnika, posebno kod djece i mladih, može spriječiti razvoj sposobnosti povezivanja, analize i dugoročnog pamćenja.
„Ljudi koji koriste AI alate poput ChatGPT-a za pisanje eseja često ne integrišu naučeno znanje u svoje kognitivne procese. Dugoročno, to može ozbiljno utjecati na kvalitetu obrazovanja“, upozorila je Kosmyna.
Studija je pokrenula dodatne rasprave među pedagozima i neuroznanstvenicima, s obzirom na to da umjetna inteligencija sve više ulazi u obrazovne sisteme širom svijeta. Naučnici pozivaju na oprez i uravnoteženu upotrebu AI alata, naročito u školama i univerzitetima, kako bi se spriječili negativni efekti na razvoj kognitivnih sposobnosti kod učenika i studenata.
