Nastavni plan i program u Republici Srpskoj, s posebnim fokusom na predmet historije za 9. razred osnovne škole, postao je tema nacionalne rasprave u Bosni i Hercegovini, posebno zbog sadržaja koji se odnose na ratne događaje i ključne političke figure iz perioda rata u BiH.
Nakon vala kritika iz Federacije BiH, ministarstvo prosvjete manjeg bh. entiteta oglasilo se saopštenjem, braneći svoj pristup i optužujući medije i kritičare za "paušalne i lične stavove".
U saopštenju, Ministarstvo prosvjete RS ističe kako je "simptomatično" da interesovanje medija iz Federacije BiH dolazi isključivo zbog nastavnog programa istorije, te su kritike okarakterisali kao "nestručne", a kritičare nazvali "osobama koje nemaju razumijevanje za nastavne procese". Ministarstvo posebno naglašava da se u programu nastave istorije ne radi o uvođenju novih tema, već o proširenju postojećih, pri čemu je tema "Republika Srpska i Odbrambeno-otadžbinski rat" od ranije prisutna u programu.
"Osobe poput Ratka Mladića i Radovana Karadžića, te drugih ličnosti koje su u tom periodu obavljale značajne dužnosti u vojnom i političkom životu Republike Srpske, ne mogu se izostaviti prilikom obrade događaja koji se odnose na nastanak Republike Srpske i Odbrambeno-otadžbinski rat," navodi se u saopštenju. Međutim, iz Ministarstva nisu naveli da su te iste "značajne ličnosti" osuđene pred Međunarodnim krivičnim tribunalom za bivšu Jugoslaviju zbog genocida, zločina protiv čovječnosti i drugih ratnih zločina.
OHR o novom programu historije u RS: Politizacija obrazovanja stvara nepovjerenje i iskrivljuje činjenice
Međunarodni sud u Hagu je, podsjećamo, osudio Ratka Mladića, Radovana Karadžića i mnoge druge ključne ličnosti političkog i vojnog vrha Republike Srpske na dugogodišnje, uključujući i doživotne zatvorske kazne, zbog genocida, etničkog čišćenja i zločina počinjenih tokom rata u BiH. Uprkos ovim presudama, ovi se događaji i dalje selektivno interpretiraju u okviru obrazovnog sistema u Republici Srpskoj, gdje se Mladić i Karadžić predstavljaju kao ključni protagonisti formiranja Republike Srpske, bez ikakvog konteksta o njihovim ratnim zločinima.
Ministarstvo prosvjete RS brani svoj program tvrdeći da je cilj nastave istorije "objektivan i nepristrasan prikaz događaja i ličnosti iz neposredne prošlosti", te da se nastoji razviti "kritičko mišljenje" kod učenika o događajima iz Odbrambeno-otadžbinskog rata. Ministarstvo takođe tvrdi da su ovi sadržaji već bili prisutni u udžbenicima, a da je Stručni tim radio na "proširivanju pojedinih sadržaja i kreiranju novih ishoda učenja".
Međutim, tvrdnje o "objektivnosti i nepristrasnosti" ovog pristupa dolaze pod znak pitanja, s obzirom na to da se u programu izbjegava spominjanje presuda relevantnih međunarodnih sudova i dokumentovana istorija genocida i zločina koji su počinjeni tokom rata u BiH. Ignorisanje ovih sudskih odluka i dalje ostaje glavni kamen spoticanja u procesu obrazovanja o ratu u BiH, jer se učenicima u Republici Srpskoj i dalje predstavlja iskrivljena slika događaja, bez istinskog suočavanja s prošlošću. Ovakav pristup samo produbljuje podjele i otežava proces pomirenja u zemlji.
