Međunarodni monetarni fond (MMF) upozorio je da bi globalna ekonomija mogla biti izložena ozbiljnom riziku recesije ukoliko se nastavi rat između SAD-a i Izraela protiv Irana, te ako cijene energenata ostanu na povišenom nivou.
U najnovijem izvještaju “World Economic Outlook”, MMF navodi da bi u najgorem scenariju, u kojem cijene nafte, gasa i hrane naglo porastu i ostanu visoke tokom ove i naredne godine, globalni ekonomski rast mogao pasti ispod 2 posto u 2026. godini.
“To bi značilo da smo vrlo blizu globalne recesije, što se dogodilo samo četiri puta od 1980. godine, posljednji put tokom pandemije COVID-19”, stoji u izvještaju.
Fond upozorava da su cijene energenata već značajno porasle od početka sukoba, koji traje više od šest sedmica, nakon što je djelimična blokada Hormuškog moreuza poremetila pomorske tokove, a propali su i pregovori između SAD-a i Irana.
U pesimističnom scenariju MMF procjenjuje da bi cijena nafte mogla dostići oko 110 dolara po barelu ove godine, te čak 125 dolara u 2027. godini. Takav razvoj događaja, prema procjenama, mogao bi gurnuti inflaciju do 6 posto, što bi natjeralo centralne banke širom svijeta na dodatno pooštravanje monetarne politike.
Glavni ekonomista MMF-a Pierre-Olivier Gourinchas upozorio je da bi dugotrajan sukob imao višestruke posljedice po globalnu ekonomiju.
On je naveo da bi došlo do rasta inflacije, povećanja nezaposlenosti i pogoršanja prehrambene sigurnosti u pojedinim državama. Dodao je i da bi čak i u slučaju brzog okončanja sukoba poremećaji na tržištu nafte mogli podsjećati na energetske krize iz 1970-ih godina.
U optimističnijem scenariju, uz stabilizaciju situacije i normalizaciju energetskih tokova, MMF predviđa globalni rast od oko 3,1 posto u 2026. godini, te 3,2 posto u 2027.
Posebno se ističe da bi među razvijenim ekonomijama Velika Britanija mogla biti najteže pogođena, sa usporavanjem rasta na 0,8 posto ove godine.
Za zemlje izvoznice nafte u Zaljevu predviđa se usporavanje ekonomskog rasta, dok bi pojedine države poput Katara i Iraka mogle zabilježiti i pad ekonomske aktivnosti u kratkom roku.
S druge strane, Rusija bi, prema procjenama MMF-a, mogla ostvariti blagi rast zahvaljujući višim cijenama nafte, uprkos sankcijama uvedenim nakon invazije na Ukrajinu.
MMF zaključuje da će globalni ekonomski oporavak u velikoj mjeri zavisiti od trajanja sukoba, stabilnosti energetskih ruta i brzine normalizacije tržišta energenata.
