Ljubitelji astronomije, a posebno oni sa arahnofobijom, mogu odahnuti: nova slika Evropske svemirske agencije (ESA) ne prikazuje stvarne pauke na Marsu, već dramatične sezonske erupcije ugljičnog dioksida na Crvenoj planeti.
Slika, koju su snimile svemirske letjelice ESA Mars Express i ExoMars Trace Gas Orbiter, prikazuje tamne, uske formacije smještene u regiji poznatom kao Grad Inka u južnoj polarnoj regiji Marsa. Tamne nakupine tačaka koje podsjećaju na male noge mladih paukova zapravo su kanali plina široki između 45 metara i 1 kilometra.
Kako se proljetno vrijeme zagrijava na južnoj hemisferi Marsa, slojevi leda ugljičnog dioksida počinju da se tope. Najniži slojevi leda zatim prelaze iz čvrstog stanja u gasovito, proces poznat kao sublimacija. Kako plin raste i širi se, probija se kroz slojeve leda koji prekrivaju, noseći tamnu prašinu sa površine. Ova prašina izbija iznad površine leda, a zatim se taloži, stvarajući "paukove" uzorke koje je snimila ESA.
Šta je Inka Grad
Neki od ovih gejzira mogu probiti slojeve leda debljine do 1 metar, navodi se u izvještaju ESA. Grad Inka, poznat i kao Angustus Labyrinthus, dobio je ime po svojim linearnim i šljunčanim grebenima za koje se nekada smatralo da su okamenjene pješčane dine ili ostaci drevnih marsovskih glečera.
Međutim, otkriće Mars Orbitera iz 2002. godine pokazalo je da je grad Inka zapravo dio kružne formacije promjera 86 km, koja može biti ostatak drevnog kratera uzrokovanog udarom svemirskog tijela. Slojevi sedimenta koji su se nakupili u krateru vremenom su erodirali, otkrivajući magmatske formacije koje danas izgledaju kao ruševine drevnih građevina.
Zahvaljujući ESA-inim instrumentima, naučnici sada mogu precizno proučavati ove sezonske promjene i steći bolji uvid u geologiju i procese Marsa. Fotografije poput ove nam pomažu da bolje razumijemo dinamičke promjene koje se dešavaju na Crvenoj planeti i, indirektno, pružaju uvid u historiju našeg Sunčevog sistema.
