Njemačka od 2027. godine uvodi značajne promjene u sistem privatne penzione štednje koje bi mogle da utiču na stotine hiljada građana sa Balkana koji rade u toj zemlji.
Novi model donosi veće mogućnosti zarade kroz ulaganje u fondove i ETF-ove, ali i određeni rizik, dok dosadašnja Riester penzija odlazi u istoriju.
Glavna novina je uvođenje penzionog depoa (Altersvorsorgedepot), koji štedišama omogućava ulaganje u široko diverzifikovane fondove i ETF-ove (poput MSCI World indeksa). Za razliku od starog sistema, novi model ne zahtijeva stoprocentnu garanciju uplaćenih doprinosa, što otvara prostor za veći profit, ali nosi i određeni rizik od tržišnih oscilacija.
Šta se mijenja?
Novi sistem nudi tri glavne opcije štednje:
Penzioni depo: Štediša sam bira fondove i ETF-ove. Prinosi su neoporezivi tokom faze štednje, što pojačava efekat složene kamate.
Standardni proizvod: Jednostavna opcija za početnike sa niskim troškovima (maksimalno jedan odsto godišnje). Prvi put će takav proizvod moći da nudi i javni sektor.
Proizvodi sa garancijom: Privatna penziona osiguranja i dalje će postojati, ali uz opcije garancije od 80 ili 100 odsto uplaćenih sredstava.
Novi sistem državnih podsticaja
Država više neće dodjeljivati podsticaje na osnovu visine prihoda, već direktno prema iznosu koji štediša uplati.
Za prvih 360 eura godišnje uplate država će dodjeljivati podsticaj od 50 centi za svaki uplaćeni evro, odnosno najviše 180 eura godišnje. Za iznose od 360 do 1.800 eura podsticaj će iznositi 25 centi po euru, uz maksimalnih dodatnih 360 eura. Roditelji će za svako dijete moći da ostvare poseban podsticaj od jednog evra za svaki uplaćeni evro, do najviše 300 eura po djetetu.
Pored toga, osobe mlađe od 25 godina prilikom pokretanja štednje dobijaju jednokratni bonus od 200 evra. Maksimalni iznos uplate za koji se ostvaruje podsticaj iznosi 1.800 eura godišnje, a taj iznos može se odbiti i od poreza.
Ko ima pravo na nove podsticaje?
Pored zaposlenih i državnih službenika, novu štednju prvi put mogu koristiti svi samostalni radnici (frilenseri), bez obzira na to da li su obavezno osigurani u zakonskom penzionom sistemu, piše T-online. Minimalni ulog za ostvarivanje podsticaja iznosi 120 eura godišnje.
Reforma ne stupa na snagu odmah, već je podijeljena u nekoliko faza:
Ljeto 2026: Savezna vlada planira da finalizuje zakonski okvir na osnovu preporuka penzione komisije.
- januar 2027: Zvanični početak novog sistema. Od ovog datuma na tržištu će biti dostupni novi penzioni depoi i standardni proizvodi.
Kraj starog sistema: Od 1. januara 2027. više neće biti moguće zaključivati nove Riester ugovore prema starim pravilima.
Mogućnost prelaska: Od 1. januara 2027. građani će moći da odluče da li žele da svoja sredstva prebace u novi, potencijalno isplativiji model bez obaveze vraćanja dosadašnjih državnih podsticaja, iako prelazak može nositi određene administrativne troškove.
Šta će biti sa postojećim Riester ugovorima?
Za postojeće ugovore važi zaštita stečenih prava.
Štediše imaju tri mogućnosti:
da nastave da uplaćuju po starim pravilima,
da zamrznu postojeći ugovor i otvore novi,
da prebace sredstva u novi sistem bez gubitka dosadašnjih podsticaja, uz moguće troškove prenosa.
U novom sistemu više neće postojati obaveza primanja doživotne mjesečne penzije. Štediše će moći da izaberu plan isplate najmanje do 85. godine života, što omogućava veću fleksibilnost i potencijalno veće mjesečne iznose.
Važno je znati da će se isplate tokom penzije oporezivati prema ličnoj stopi poreza na dohodak.
