Polutamne prostorije restorana “Konstantin” u Šimanovcima nadomak Beograda bile su ispunjene do posljednjeg mjesta prvog dana marta 2026. godine.
Zastave različitih rodova ruske vojske, domaćih i stranih proruskih organizacija i četničkog ravnogorskog pokreta bile su okačene na prozore, dok se organizirala proslava Dana branilaca otadžbine, zvaničnog praznika u Rusiji, kojim se odaje počast svima koji služe u oružanim snagama koje su od februara 2022. godine fokusirane na invaziju na susjednu Ukrajinu.
Na gostima su se mogle vidjeti majice sa simbolima ozloglašene ruske jedinice Wagner i likom ruskog predsjednika Vladimira Putina.
Analizom fotografija i učesnika ove večere otkrivene su veze između pojedinaca i organizacija iz Srbije i Republike Srpske sa veteranskim organizacijama iz Rusije prepoznatim po ulozi u propagandnim i mobilizacijskim aktivnostima ruske vlasti, kao i osobama bliskim ruskim obavještajnim službama.
Ovim događajem, u objavama na društvenoj mreži Facebook, iste večeri pohvalilo se “Srpsko-rusko bratstvo ‘Sveti Arhangel Mihailo’”.
Kako su sami naveli u opisu, to je bilo prvo okupljanje koje je to udruženje organizovalo od svog osnivanja 7. aprila 2025. godine.
Zvanični podaci iz registra poslovnih subjekata ukazuju da je udruženje registrovao Vladan Ranković, upravo na adresi restorana blizu Beograda u kojem je početkom marta 2026. obilježen praznik.
Na sajtu udruženja se navodi da je ono osnovano s ciljem jačanja veza između srpskog i ruskog naroda. Misija im je, kako se dodaje, promoviranje saradnje Rusa i Srba. Članovi ovog udruženja česti su gosti Ambasade Rusije i Ruskog doma u Beogradu.
Iako Ranković zvanično predvodi udruženje, centralna figura programa proslave u Šimanovcima bio je potpredsjednik udruženja – arhimandrit Luka Babić, iguman manastira Srpske pravoslavne crkve Karno kod Srebrenice.
Babić je odranije poznat po održavanju dobrih veza sa četničkim ravnogorskim pokretima i proruskim organizacijama.
Analizirajući simbole koje Babić nosi na svojoj crkvenoj uniformi, utvrđeno je da se među njima nalazi simbol udruženja u kojem je potpredsjednik i ruska medalja za komemoraciju kakvu koriste mnoge civilne, kozačke, veteranske i pravoslavne patriotske organizacije.
Babić također nosi i počasnu zlatnu značku “General-pukovnik M.T. Tankajev”, koju dodjeljuje fond iz Dagestana, nazvan upravo po Tankajevu, sovjetskom komandantu oklopnih trupa. Babić ju je dobio tokom putovanja u Dagestan krajem septembra 2025. godine.
Ova republika na jugu Rusije poznata je po dugotrajnoj nestabilnosti, prisustvu bezbjednosnih operacija i jakom uticaju ruskih federalnih bezbjednosnih struktura. Zbog važnosti ove regije za rusku vojnu infrastrukturu i regrutaciju, cijeli prostor osjetljiv je u kontekstu vojnih i obavještajnih aktivnosti.
Fond koji je dodijelio priznanje poznat je prema podršci koju pruža učesnicima ruske “Specijalne vojne operacije”, odnosno invazije na Ukrajinu, te organizira događaje za djecu učesnika i promovira knjige o ratnim herojima.
Kroz objave na zvaničnoj Facebook stranici manastira vidi se da Babić promovira oružje i svoje susrete sa različitim vojnim i policijskim jedinicama. Na jednoj od fotografija pozirao je sa članovima “Noćnih vukova”, moto kluba koji se nalazi na listi sankcija Evropske unije zbog učešća članova u aneksiji Krima.
U ranijim istupima Babić je upućivao uvrede Bošnjacima i njihovim predstavnicima u Srebrenici, pa je tako u jednom pismu potpredsjedniku Republike Srpske Ćamilu Durakoviću nazvao Bošnjake “preimenovanom osmanlijskom zaostavštinom”.
Tokom proslave u Šimanovcima, Luka Babić je uručio zahvalnice i poklone gostima iz Ambasade Rusije u Srbiji, među kojima su bili kulturni ataše i predstavnici vojnog atašea Ministarstva odbrane Rusije.
Poklone udruženja primio je i vojni i vazduhoplovni ataše Rusije u Srbiji Dmitrii Mokrov, koji se dovodi u vezu sa ruskom vojnom obavještajnom službom.
Uvidom u dostupne baze podataka potvrđeno je da je njegova prijavljena adresa u Moskvi u neposrednoj blizini kompleksa koji se povezuje sa sjedištem ruske vojne obavještajne službe.
Među gostima u Šimanovcima bio je i Dragan Vasiljković, poznatiji kao Kapetan Dragan, pravosnažno osuđen za ratne zločine nad hrvatskim vojnicima i civilima tokom 1991. i 1993. godine.
Na fotografijama je identifikovana i Olga Litvina, predstavnica ruske veteranske organizacije “Boevo bratstvo”, koja je pružila podršku u organizaciji događaja. Ova organizacija se finansira i iz državnog budžeta i organizira brojne sportske, vojne i patriotske aktivnosti.
U rukovodstvu ove organizacije nalaze se i visoki funkcioneri ruske vladajuće stranke, a njene aktivnosti obuhvataju i zemlje Zapadnog Balkana.
Sigurnosni stručnjaci upozoravaju da povezivanje veteranskih grupa, dijela vjerskih struktura i stranih diplomatsko-vojnih predstavnika može predstavljati složen sigurnosni izazov jer takva mreža omogućava širenje ideoloških narativa, mobilizaciju simpatizera i izgradnju paralelnih mreža uticaja u inostranstvu.
Predstavnici udruženja prisustvovali su i događajima na kojima su veličani četnički pokret i osuđeni ratni zločinci, kao i obilježavanju godišnjica i otkrivanju spomenika osobama povezanim s ratnim zločinima počinjenim tokom rata u Bosni i Hercegovini.
Stručnjaci upozoravaju da ovakve organizacije, iako često formalno djeluju kao kulturna ili veteranska udruženja, u kriznim situacijama mogu poslužiti kao faktor destabilizacije kroz mobilizaciju ljudi, širenje panike ili podršku radikalnim političkim potezima.
