Eskalacija sukoba između Izraela i Irana već ima ozbiljne posljedice po globalnu ekonomiju, a procjene pokazuju da su dodatni troškovi za kompanije širom svijeta premašili najmanje 25 milijardi dolara.
Analize zasnovane na korporativnim izvještajima firmi iz Sjedinjenih Američkih Država, Evrope i Azije ukazuju na to da su preduzeća suočena sa rastom cijena energije, poremećajima u lancima snabdijevanja i prilagođavanjem poslovnih modela u uslovima povećane nesigurnosti.
Jedan od ključnih faktora pritiska predstavlja situacija oko Hormuškog moreuza, kroz koji prolazi značajan dio globalne trgovine energentima. Poremećaji u ovom pravcu doveli su do rasta cijena nafte iznad 100 dolara po barelu, što je više od 50 posto u odnosu na period prije eskalacije sukoba.
Prema podacima koje prenosi Reuters, najmanje 279 kompanija već je navelo rat kao razlog za poduzimanje tzv. odbrambenih mjera, uključujući povećanje cijena proizvoda, smanjenje proizvodnje, privremeno obustavljanje isplata dividendi i otkupa dionica, kao i uvođenje štednih režima u poslovanju.
Najveći udar zabilježen je u avioindustriji, koja je prijavila gotovo 15 milijardi dolara dodatnih troškova zbog naglog rasta cijena avionskog goriva. Među kompanijama koje su upozorile na finansijske posljedice nalaze se i Toyota, s procijenjenim udarom od 4,3 milijarde dolara, te Procter & Gamble, koji očekuje smanjenje dobiti za oko milijardu dolara.
Posljedice se, međutim, ne zaustavljaju na energetici i transportu, već se šire i na druge sektore kroz rast cijena sirovina i logističkih usluga. Posebno su pogođeni industrijski lanci koji zavise od uvoza đubriva, helija, aluminija i polietilena.
Izvršni direktor Whirlpoola Marc Bitzer upozorio je na ozbiljnost situacije, ističući da trenutni pad industrijske aktivnosti podsjeća na ranije globalne ekonomske krize.
“Ovaj nivo pada industrije sličan je onome što smo posmatrali tokom globalne finansijske krize i čak je veći nego u drugim recesijskim periodima,” rekao je Bitzer.
Analitičari upozoravaju da se puni efekti krize još uvijek ne odražavaju u finansijskim rezultatima kompanija, ali da bi pritisak na profitne marže mogao postati znatno izražen u drugoj polovini godine. Posebno su izložene evropske i azijske ekonomije, koje u velikoj mjeri zavise od uvoza nafte i energenata s Bliskog istoka.
