Manje od godinu dana nakon što je predsjednik Srbije Aleksandar Vučić organizovao tzv. Svesrpski sabor, Beograd ponovo svjedoči još jednom histeričnom pokušaju režima da na ulici, kroz kičeraj mitingaštva, održi privid vlasti i moći u državi koja je davno prestala da funkcioniše kao demokratsko društvo.
Ovaj put, Vučićev ego trip traje tri dana — trodnevna parada lojalista, partijskih uhljeba, poltrona, botova, i onih koje su vladine službe prisilile na dolazak, pod prijetnjom otkaza ili gubitka bilo kakvih beneficija.
Prvi miting Pokreta za narod i državu — besmisleno nazvanog “neprofitnog i nevladinog udruženja” koje očigledno funkcioniše kao partijska ekspozitura Srpske napredne stranke — kreiran je isključivo kako bi Vučić sam sebi potvrdio da i dalje ima kontrolu. Planirano je da se u subotu, kulminacijskog dana ove farsične predstave, pojavi čak 200.000 ljudi. Realno, biće to parada prisilno dovedenih radnika javnih preduzeća, studenata kojima prijete indeksima, penzionera kojima su obećane dnevnice, i autobusom uvezenih statista iz Republike Srpske.
Naravno, tu je nezaobilazni Milorad Dodik, politička maskota svakog Vučićevog skupa. Čovjek kojeg Beograd koristi kao džokera za unutrašnje obračune, kao bauka za plašenje Zapada, i kao monetu za potkusurivanje sa Moskvom. Njegovo prisustvo na ovim manifestacijama više nije ni vijest, nego simptom — simptom metastaziranog političkog sistema u kojem lider manjeg bh. entiteta poslušno defiluje Beogradom, igra kako mu se svira i u javnosti glumi opasnog igrača, dok ga zapravo vode kao cirkusku mečku.
Iza ovih svesrpskih saborovanja, nacionalističke retorike, poruka o “jedinstvu srpskog naroda” i najava o “odbrani Republike Srpske” ne krije se ništa drugo nego strah. Strah vlasti od vlastitih građana, strah od društvenih eksplozija koje svakog dana tinjaju i prijete da prerastu u nešto mnogo opasnije od studentskih protesta i povremenih blokada saobraćaja. Srbija je davno izgubila institucije. Umjesto parlamenta — partijskom mitingu; umjesto slobodnih medija — botovski kol-centri i režimski tabloidi; umjesto demokratskog dijaloga — javne egzekucije neistomišljenika.
Vučić se, po oprobanom receptu svojih političkih uzora, vraća u doba opsade medija, disciplinovanja univerziteta, gašenja svakog oblika slobodnog mišljenja. Sa svakim svojim novim performansom pokazuje da više nije predsjednik svih građana Srbije, već privatni menadžer jednog partijskog kartela koji vlast koristi isključivo kao alat za zaštitu vlastitog bogatstva i političkog opstanka.
Ne treba zaboraviti ni kontekst — Srbija je država u kojoj institucije funkcionišu kao ukrasni dekor, a zakoni kao papirnati paravan za legalizaciju kriminala, korupcije i političke represije. U takvoj klimi, svaki miting režima nije nikakva demokratska manifestacija, već pokušaj kontrole ulice, teritorijalnog demonstriranja sile i poruke kritičarima da vlast još uvijek ima snagu da mobiliše mase — makar i pod prijetnjom otkaza ili blokiranih socijalnih pomoći.
Vučić se zapravo nalazi u spirali političke paranoje. Njegovo saborovanje nije odraz snage, već paničnog straha od vlastitog naroda. Paradoksalno, što su skupovi masovniji, to je režim slabiji, jer jača samo tamo gdje institucije ne postoje. A kada se vlast mora legitimirati na ulici — jasno je da je izgubila svaku političku, moralnu i demokratsku legitimnost.
U toj igri sjena, i Dodik je sve manje faktor. Njegovo poigravanje sa secesionizmom koristi se za unutrašnju upotrebu u Beogradu, dok se na međunarodnoj sceni već traže opcije za njegovo elegantno uklanjanje. Vučiću, kojem je Dodik bio pouzdan saveznik, sada sve češće predstavlja teret. Sasvim je realno da će, u dogledno vrijeme, Vučić Dodiku “sugerisati” povlačenje, kako bi sebi olakšao pregovore sa Zapadom i sklonio jednu od ključnih figura koja mu crpi politički kapital.
I tako dok narod Srbije tone u siromaštvo, zdravstvo raspada, obrazovanje urušava, a demokratija formalno umire, vlast investira u cirkuse i mitinge. Beograd se ponovo pretvara u scenografiju režimske parade, u kojoj svesrpsko jedinstvo služi isključivo kao dekor za prikrivanje dubokih pukotina unutar sistema koji puca po šavovima. I što je više Vučićevih mitinga, to je manje Srbije.
Jer nijedna vlast koja mora svaki kvartal organizovati sabore i saborovanja, kako bi dokazala da postoji, odavno više ne postoji.
