Raspirivanje straha kao političko oružje: da li islamofobija gubi snagu u savremenim kampanjama?
U dijelu političkog i medijskog prostora u Sjedinjenim Američkim Državama, narativi koji se oslanjaju na strah od islama godinama su korišteni kao sredstvo mobilizacije birača i oblikovanja javnog mnijenja. Međutim, sve su češći signali da se dio ranijih aktera tog diskursa počinje distancirati od takvih stavova, što otvara pitanje njihove dugoročne političke isplativosti.
Jedan od najpoznatijih američkih konzervativnih komentatora, Tucker Carlson, u ranijem periodu je bio blisko povezan s retorikom MAGA pokreta i često je kritikovan zbog širenja generalizacija o muslimanima i migracijama. U novijim istupima, Carlson se djelimično distancira od dijela ranije iznesenih stavova, što se u političkim krugovima tumači i kao promjena šireg raspoloženja u američkom javnom prostoru.
Slični narativi o „radikalnom islamu“ i sigurnosnim prijetnjama i dalje se pojavljuju u različitim političkim kampanjama, uključujući i one koje dolaze iz Republike Srpske. Predsjednik SNSD-a Milorad Dodik u svojim međunarodnim nastupima i intervjuima često koristi oštru retoriku prema muslimanima u Bosni i Hercegovini, predstavljajući ih kroz prizmu političke i sigurnosne prijetnje.
Takvi istupi se u dijelu javnosti dovode u vezu s pokušajima lobiranja prema zapadnim političkim krugovima, gdje se kompleksni odnosi u Bosni i Hercegovini pojednostavljuju kroz vjerske i civilizacijske okvire. Kao primjer se navode i njegovi intervjui za američke medijske platforme poput LindellTV, gdje su iznošene tvrdnje koje su u više navrata osporavane od strane kritičara i analitičara.
U širenju takvih narativa učestvuju i pojedini politički akteri iz SAD-a koji imaju veze s Balkanom. Među njima se često spominje i bivši guverner Illinoisa Rod Blagojevich, koji u javnim istupima zagovara teze o navodnom uticaju „radikalnih struktura“ u Bosni i Hercegovini, uključujući i tvrdnje koje politički pojačavaju podjele u regiji.
U širem geopolitičkom kontekstu, ovakvi narativi se ponekad reflektiraju i kroz diplomatske poruke i interpretacije regionalnih odnosa. Izraelski ministar vanjskih poslova Gideon Sa'ar, nakon sastanaka s pojedinim zvaničnicima iz BiH, govorio je o potrebi zaštite hrišćanskih zajednica, što su neki analitičari povezali s regionalnim političkim narativima i njihovim širim tumačenjima.
Ipak, politička klima u SAD-u pokazuje znakove promjena. Dio istraživanja javnog mnijenja ukazuje na to da se smanjuje efikasnost kampanja zasnovanih na strahu od islama, dok se istovremeno mijenjaju i stavovi prema bliskoistočnim sukobima i regionalnim savezništvima.
Posebno se u tom kontekstu ističu novi politički akteri poput Zohran Mamdani, koji kao muslimanski političar u New Yorku dobija sve veću podršku i postaje simbol promjene političke dinamike u urbanim sredinama SAD-a.
U takvom razvoju događaja postavlja se pitanje da li politički narativi zasnovani na strahu i religijskoj polarizaciji gube svoju nekadašnju snagu. Iako i dalje postoje i imaju uticaj u pojedinim krugovima, sve je više indikatora da njihova mobilizacijska moć slabi u odnosu na ranije periode, posebno u urbanim i politički raznolikim sredinama Zapada.
