Porezni obveznici u Federaciji Bosne i Hercegovine u prva četiri mjeseca 2026. godine uplatili su ukupno 2,97 milijardi konvertibilnih maraka javnih prihoda, pokazuju podaci Porezne uprave Federacije BiH.
Iako je riječ o visokim iznosima, podaci istovremeno ukazuju na blagi pad u odnosu na isti period prethodne godine, što otvara pitanje stabilnosti fiskalnih tokova u entitetu.
Sarajevo ubjedljivo vodi po uplatama
Kanton Sarajevo i dalje je daleko najveći generator javnih prihoda u Federaciji BiH. U periodu januar–april 2026. godine iz ovog kantona je prikupljeno gotovo 1,1 milijarda KM, što čini više od 37 posto ukupnih uplata.
Na drugom mjestu nalazi se Tuzlanski kanton sa gotovo 497 miliona KM, dok Zeničko-dobojski kanton bilježi oko 380 miliona KM. Hercegovačko-neretvanski kanton također ima značajan udio sa više od 339 miliona KM.
Na dnu liste nalazi se Posavski kanton sa manje od 30 miliona KM, što potvrđuje izražene regionalne ekonomske razlike unutar Federacije BiH.
Pad prihoda uprkos rastu broja firmi
Iako je broj poslovnih subjekata u Federaciji BiH povećan na 136.212, što predstavlja rast u odnosu na prethodnu godinu, ukupni javni prihodi su manji za oko 34,5 miliona KM u poređenju s istim periodom 2025. godine.
Ovakav trend ukazuje na paradoks: više registrovanih firmi ne znači automatski i veći fiskalni kapacitet, što otvara pitanje strukture privrede i stvarne ekonomske aktivnosti novih subjekata.
Više od pola miliona zaposlenih
Prema podacima Porezne uprave, na kraju aprila 2026. godine u Federaciji BiH bilo je registrovano 544.873 zaposlenih osoba.
Struktura zaposlenih pokazuje da je većina radno aktivnog stanovništva starija od 36 godina, dok mlađi od 35 godina čine oko 30 posto ukupno zaposlenih.
U spolnoj strukturi i dalje dominiraju muškarci sa oko 55 posto, dok žene čine nešto manje od 45 posto ukupno zaposlenih.
Fiskalna infrastruktura i rast gotovinskog prometa
Na teritoriji Federacije BiH instalirano je više od 110.000 fiskalnih uređaja, a njihov broj je u porastu u odnosu na prethodnu godinu.
Kroz ove uređaje u aprilu 2026. godine evidentiran je promet veći od 6,6 milijardi KM, što predstavlja značajan rast u odnosu na isti period prethodne godine.
Ovi podaci ukazuju na jačanje fiskalne discipline i povećanje evidentiranog prometa, ali i dalje ostavljaju prostor za sivu ekonomiju, koja je dugogodišnji izazov poreskog sistema.
Sarajevo i Ilidža kao ekonomski centri
Unutar Kantona Sarajevo posebno se ističu općine Centar i Ilidža.
Općina Centar ima najveći broj fiskalnih uređaja, dok je Ilidža općina sa najvećim evidentiranim prometom, koji prelazi pola milijarde KM u jednom mjesecu.
Ovi pokazatelji dodatno potvrđuju koncentraciju ekonomske aktivnosti u užem urbanom jezgru glavnog grada i njegovim prigradskim zonama.
Regionalne razlike i ekonomska slika Federacije
Podaci Porezne uprave još jednom su potvrdili duboke regionalne razlike unutar Federacije BiH. Sarajevo i nekoliko industrijskih kantona nose najveći dio fiskalnog tereta, dok manji kantoni ostaju sa znatno nižim nivoom ekonomske aktivnosti.
Istovremeno, rast broja firmi i zaposlenih pokazuje određenu dinamiku tržišta rada, ali ne i proporcionalan rast javnih prihoda.
Ovakav nesklad otvara pitanja kvaliteta ekonomskog rasta, produktivnosti i dugoročne fiskalne održivosti sistema.
Izazovi pred fiskalnim sistemom
Iako zvanični podaci pokazuju stabilnu naplatu javnih prihoda i rast formalne ekonomije, pad ukupnih prihoda u odnosu na prethodnu godinu signalizira potrebu za detaljnijom analizom ekonomskih trendova.
Stručnjaci često upozoravaju da nominalni rast broja firmi i zaposlenih ne mora nužno značiti i realno jačanje ekonomije, posebno u uslovima inflacije, promjena u strukturi tržišta i sektorskih pomjeranja.
Federacija BiH tako ulazi u period u kojem će održavanje fiskalne stabilnosti zavisiti ne samo od naplate poreza, već i od šire ekonomske politike, investicija i smanjenja regionalnih razlika.
