Povod za pismo je izražavanje oštre osude i zabrinutosti povodom Rezolucije Hrvatskog sabora i Deklaracije Svesrpskog sabora.
Udruženja u pismu argumentuju da ovi dokumenti, iako se deklarativno pozivaju na Dejtonski sporazum, u svojoj suštini predstavljaju direktno uplitanje u unutrašnje poslove Bosne i Hercegovine i prijetnju njenom ustavnom poretku, te pozivaju OHR i međunarodnu zajednicu na hitnu reakciju u skladu sa njihovim mandatom.
Pismo OHR N/R VRŠITELJA DUŽNOSTI VISOKOG PREDSTAVNIKA, GOSPODINA LOUIS-A J. CRISHOCKA
PREDMET: REZOLUCIJA HRVATSKOG SABORA I DEKLARACIJA SVESRPSKOG SABORA – ZAHTJEV ZA HITNU ZAŠTITU USTAVNOG PORETKA BOSNE I HERCEGOVINE
Poštovani,
Uvažavajući složenost institucionalnog uređenja i geopolitičkog položaja Bosne i Hercegovine, kao i kontinuirane, istorijski dokumentovane pokušaje ugrožavanja njenog suvereniteta od strane susjednih država, što je pravosnažno utvrđeno presudama Međunarodnog Krivičnog Suda za bivšu Jugoslaviju (MKSJ). Pozivajući se na relevantne rezolucije Evropskog parlamenta, Generalne skupštine UN-a i Vijeća Evrope, kojima se eksplicitno nalaže striktno poštivanje teritorijalnog integriteta i kontinuiteta Bosne i Hercegovine, te implementacija presuda MKSJ-a. Ovim putem izražavamo najoštriju osudu i duboku zabrinutost zbog destruktivnih političkih poruka i ciljeva artikulisanih u Rezoluciji Hrvatskog sabora i Deklaraciji Svesrpskog sabora Republike Srbije i Republike Srpske.
Iako oba dokumenta deklarativno afirmišu privrženost Općem okvirnom sporazumu za mir (Dejtonskom sporazumu), njihovi stvarni politički zahtjevi predstavljaju direktno i nedopustivo uplitanje u unutrašnje ustavnopravno uređenje suverene države Bosne i Hercegovine. Rezolucija Hrvatskog sabora ultimativno zagovara institucionalna rješenja i izmjene izbornog zakonodavstva skrojene isključivo prema partikularnim zahtjevima jedne etno-nacionalne politike. Istovremeno, Deklaracija Svesrpskog sabora otvoreno promoviše retrogradni koncept jedinstvenog srpskog političkog prostora. Ovaj dokument institucionalno povezuje entitet Republika Srpska s Republikom Srbijom s jasnom namjerom sistematskog razvlašćivanja države, što je praćeno kontinuiranim i otvorenim secesionističkim prijetnjama i blokadama od strane zvaničnika iz Republike Srpske.
Zahtijevamo da se ove regionalne političke inicijative hitno i nedvosmisleno ocijene u kontekstu činjenica utvrđenih pred međunarodnim tribunalima. MKSJ je u više navrata pravosnažno potvrdio međunarodni karakter sukoba u Bosni i Hercegovini, direktno učešće državnih struktura Republike Hrvatske i Savezne Republike Jugoslavije, te postojanje udruženih zločinačkih poduhvata čiji je primarni cilj bio nasilna etnička podjela i prisvajanje teritorije Bosne i Hercegovine. Upozoravamo da se ciljevi navedenih dokumenata ne mogu posmatrati kao legitimna politička agenda, već kao nastavak strateških nastojanja da se kroz političke, institucionalne i diplomatske pritiske izvrši destabilizacija ustavnog poretka Bosne i Hercegovine.
S obzirom na istorijsko iskustvo i težinu sudski utvrđenih činjenica, ovakve aspiracije predstavljaju direktnu prijetnju regionalnoj stabilnosti. Pozivamo Ured Visokog Predstavnika (OHR), kao vrhovni autoritet za tumačenje civilnih aspekata mirovnog sporazuma, da bez odlaganja analizira pravne i sigurnosne implikacije ovih dokumenata. Očekujemo da OHR, koristeći puni kapacitet svojih izvršnih nadležnosti, spriječi svaki pokušaj podrivanja suvereniteta, ustavnog poretka i funkcionalnosti državnih institucija Bosne i Hercegovine.
Također, pozivamo Evropsku uniju, Vijeće za provedbu mira (PIC), Ujedinjene Nacije i države svjedoke Dejtonskog sporazuma da pređu s pasivnog posmatranja na proaktivno djelovanje prema politikama koje ugrožavaju mir u regiji. Očuvanje suvereniteta, teritorijalnog integriteta i ustavnog poretka Bosne i Hercegovine pravni je i moralni imperativ, te nulti preduvjet za zaštitu dostojanstva žrtava. Iskustvo iz devedesetih godina obavezuje i domaće institucije i međunarodnu zajednicu na odlučnu i pravovremenu reakciju, jer ignorisanje ovakvih projekata otvara prostor za obnavljanje konflikata.
S poštovanjem,
Murat Tahirović Udruženje žrtava i svjedoka genocida
Gđa. Munira Subašić Predsjednica Udruženja Pokret Majke enklave Srebrenica i Žepa
