Ukupni vanjski dug BiH: Trend opadanja, ali i dalje visok u 2024. godini
Prema podacima Ministarstva finansija i trezora BiH, ukupni vanjski dug BiH, nakon što je 2021. godine dostigao rekordnih 9,737.45 miliona KM, blago opada, ali ostaje na zabrinjavajuće visokom nivou u četvrtom kvartalu 2024. godine (period od 1. oktobra do 31. decembra). U posljednjih pet godina, dug je varirao: 2019. godine iznosio je 8,14 milijardi KM, 2020. godine porastao na 8,69 milijardi KM, dok je 2021. dostigao vrhunac s 9,73 milijarde KM. U 2022. godini dug je povećan na 9,81 milijardu KM, da bi u 2023. godini opao na 8,92 milijarde KM. Međutim, 2024. godine, dug ponovo raste i doseže 9,23 milijarde KM.
Dug po entitetima i najveći kreditori
Kada se razmatra dug po entitetima, Republika Srpska je u četvrtom kvartalu dostigla iznos nešto veći od četiri milijarde KM, dok Federacija BiH duguje nešto više od pet milijardi KM. Dug Distrikta Brčko iznosi oko 49,94 miliona KM, a institucije BiH duguju 43,41 miliona KM. Najveći dio duga čine obaveze prema međunarodnim finansijskim institucijama i bilateralnim kreditorima, pri čemu dominiraju Evropska investiciona banka (EIB) i Svjetska banka.
Na kraju 2024. godine, EIB ostaje najveći pojedinačni kreditor BiH s ukupnim dugom od 2,54 milijarde KM. Slijedi Svjetska banka, čiji dug kroz Međunarodnu banku za obnovu i razvoj (WBIBRD) iznosi 1,40 milijardi KM, dok je dug prema Međunarodnoj asocijaciji za razvoj (WBIDA) smanjen na 955 miliona KM. Dug prema Međunarodnom monetarnom fondu (MMF) iznosi 305,37 miliona KM, dok je dug prema Evropskoj banci za obnovu i razvoj (EBRD) 903,09 miliona KM.
Bilateralni dug i obveznice Republike Srpske
BiH također servisira dug prema nekoliko zemalja, uključujući Japan (132,16 miliona KM), Njemačku kroz KfW (99,39 miliona KM), Španiju (16,77 miliona KM), Poljsku (13,45 miliona KM) i Srbiju (7,02 miliona KM). Republika Srpska je izdala euroobveznice u iznosu od 586,75 miliona KM, dok je u 2024. godini podigla dodatna dugoročna zaduženja od 374,81 miliona KM i 195,58 miliona KM.
Opšti pregled
Podsjećamo, vanjski dug BiH obuhvata državne, entitetske, lokalne i javne obaveze. U drugom kvartalu 2024. godine, dug je iznosio 8,77 milijardi KM, što je smanjenje za 214 miliona KM u odnosu na prvi kvartal 2024. godine, kada je iznosio 8,99 milijardi KM.
